جنسن هوانگ روزهای سختی را پشت سر گذاشت تا با تأسیس انویدیا به چهرهای بسیار برجسته در دنیای فناوری تبدیل شود.
اگر قرار بود فقط یک نفر را نماد انقلاب هوش مصنوعی بدانید، احتمالاً مردی با کت چرمی مشکی جلوی چشمتان میآمد؛ مردی که روی صحنهی کنفرانسها تراشهها را مثل بشقاب بالا میگرفت و با هیجان از آیندهی محاسبات حرف میزد. ژانویهی ۲۰۲۶، در نمایشگاه CES لاسوگاس، از او پرسیدند راز اینهمه سال ماندن روی صندلی مدیرعاملی چیست. جنسن هوانگ خندید و از دو قاعده گفت: «یک، اخراج نشو. دو، حوصلهات سر نرود.»
این مطلب در تاریخ ۲۱ آبان ۱۴۰۵ بهروز شد.
ده ماه بعد، ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، هیئتمدیرهی انویدیا اعلام کرد هوانگ از ریاست، مدیرعاملی و عضویت در هیئتمدیرهی شرکت کناره گرفته و استعفایش از همان لحظه اجرایی میشود. خبری که دنیای فناوری را در شوک فرو برد از گزارشهایی آغاز شد که رابطهی نزدیک هوانگ با زنی را افشا کردند که مقامهای آمریکایی او را مظنون به جاسوسی برای چین میدانند. پایان ۳۳ سال رهبری، تنها در دو هفته رقم خورد.
هوانگ نوجوانیاش را با ظرف شستن در رستوران گذراند و سالها بعد، انویدیا را به نخستین شرکت ۵ تریلیون دلاری تاریخ رساند. او با ترکیب جسارت، نوآوری و آیندهنگری، دنیای پردازش گرافیکی و هوش مصنوعی را دگرگون کرد و راز موفقیتش را در یک جمله خلاصه میکرد: «اگر میخواهید کارهای خارقالعاده انجام دهید، نباید سراغ کارهای آسان بروید.»
با ما همراه باشید تا نگاهی عمیقتر به زندگی این کارآفرین برجسته بیندازیم و ببینیم چگونه از یک دانشجوی مهندسی برق به یکی از تأثیرگذارترین چهرههای دنیای فناوری تبدیل شد.
جن سون هوانگ (Jen-Hsun Huang) که اکنون او را به اسم جنسن هوانگ (Jensen Huang) میشناسیم، در روز ۱۷ فوریه سال ۱۹۶۳، در تایوان متولد شد. وقتی هوانگ ۹ سال داشت، پدر و مادرش به دلیل شرایط سخت کشورشان مجبور شدند او را همراه با برادر ۱۱ سالهاش به ایالات متحده آمریکا بفرستند.
پسرها به شهر تاکوما در واشنگتن رفتند تا با عمویشان زندگی جدیدی را آغاز کنند. عموی هوانگ که فکر میکرد مؤسسهی Oneida Baptist مدرسهی شبانهروزی معتبری است، آنها را برای تحصیل به حومهی کنتاکی فرستاد، اما در واقع این مؤسسه یک آکادمی اصلاحات دینی بود.
جنسون کودکی ریزجثه و ضعیف بود که در مدرسه مورد اذیت و توهین قرار میگرفت
تقریباً تمام دانشآموزان در آن مؤسسه سیگار میکشیدند. اولین شب در Oneida، هماتاقی ۱۷ سالهی جنسن به او زخم چاقوهایی را که در دعواهای مختلف خورده بود، نشان داد. گویا جنسن تنها دانشآموز این مؤسسه بود که چاقوی جیبی همراه نداشت.
برادر بزرگ جنسن برای کار به مزرعهی تنباکو فرستاده شد و جنسن کوچک مجبور بود سرویسهای بهداشتی را بدون دستمزد تمیز کند. او فکر میکرد این کار در آمریکا، سرزمین فرصتها، عادی است؛ پس بهسختی تلاش میکرد و در برابر زورگوییها فقط لبخند میزد. هوانگ در ازای آموزش خواندن به هماتاقی بیسوادش از او پرس سینه یاد گرفت، تا جایی که هر شب قبل از خواب صد مرتبه شنا میرفت؛ او یاد گرفت قوی شود تا بتواند از خودش دفاع کند.
هوانگ، پسر مهاجر آسیایی کوچک با موهای بلند و لهجهی انگلیسی نامفهوم، در دوران تحصیلش بارها مورد توهین و آزار قرار گرفت. بچهها در مدرسه او را با اصطلاح توهینآمیز و نژادپرستانهی چینک صدا میزدند و بهخاطر جثهی ریزش سعی میکردند با او کتککاری کنند؛ اما جنسن دربرابر این رفتارها هرگز طغیان نکرد و چیزی به دل نگرفت.
هوانگ معتقد است تابآوری و مقاومت را از دوران تحصیل در Oneida یاد گرفته است. درواقع، صفت تابآوری در توصیف جنسن هوانگ زیاد بهکار برده میشود. جنسن میگوید در آن زمان هیچ مشاوری وجود نداشت تا دغدغهها و مشکلاتش را برایش تعریف کند و تنها راه این بود که مقاوم باشد و ادامه دهد.
جنسن هوانگ به تابآوری مشهور است
جنسن تحصیلاتش را در Oneida کامل نکرد، اما در سال ۲۰۱۹ ساختمانی را به این مؤسسه اهدا کرد. او از پل پیادهرو که به مدرسه منتهی میشد به نیکی یاد میکند؛ اما از این که بارها بچهها سعی میکردند او را از این پل پرتاب کنند، چیزی نمیگوید.
پس از چند سال، والدین هوانگ به آمریکا مهاجرت کردند و در اورگان مستقر شدند تا دو برادر دوباره به خانوادهشان بپیوندند. هوانگ در دبیرستان عملکرد درخشانی داشت؛ در کلوپهای ریاضی، کامپیوتر و علوم مدرسه شرکت میکرد و در رشتهی تنیس روی میز رتبهی ملی داشت. او یکی دو سال از دبیرستان را بهصورت جهشی خواند تا در ۱۶ سالگی فارغالتحصیل شود.
هوانگ در دانشگاه ایالتی اورگان مشغول به تحصیل در رشتهی برق شد. شریک آزمایشگاهی او در کلاسهای مقدماتی، دختری به نام لوری میلز، دانشجوی لیسانس جدی و درسخوان با موهای فرفری قهوهای بود. به گفتهی هوانگ، مثلاً از ۲۵۰ دانشجوی مهندسی برق، شاید فقط سه نفر از آنها دختر بودند؛ ازاینرو عجیب نبود که رقابت برای جلب توجه میلز بالا بگیرد. در آن زمان هوانگ احساس میکرد که در وضعیت نامساعدی قرار گرفته است؛ زیرا ریزجثهترین دانشجوی کلاس بود و بهنظر میرسید که فقط دوازده سال دارد.
آخر هفتهها، هوانگ با میلز تماس میگرفت و سعی میکرد او را متقاعد کند پروژههای دانشگاه را با هم انجام دهند. هوانگ در این رابطه با شوخطبعی میگوید: «من سعی کردم نظرش را جلب کنم؛ البته نه با ظاهرم، بلکه با توانایی بالایی که در تکمیل تکالیف داشتم.» پس از شش ماه حل تکالیف، هوانگ شجاعت به خرج داد تا به میلز ابراز علاقه کند؛ کمی بعد، این دو دانشجوی رشتهی برق با هم ازدواج کردند و صاحب دو فرزند شدند.
هوانگ در سال ۱۹۸۴ فارغالتحصیل شد؛ همان سالی که اولین کامپیوترهای مک عرضه شدند و عصر جدیدی را در دنیای تکنولوژی آغاز کردند. پس از فارغالتحصیلی، هوانگ و میلز بهعنوان طراح ریزتراشه در سیلیکونولی مشغول به کار شدند. هوانگ در شرکتهایی مانند AMD و LSI Logic تجربه کسب کرد. در اولین شغل مهندسی آنها، میلز درآمد بیشتری از او داشت؛ جنسن عاشق این است که در مصاحبههایش به این نکته اشاره کند.
هوانگ مدت کوتاهی در AMD که اکنون رقیب انویدیا است، کار میکرد
مدت زمان حضور جنسن در AMD کوتاه بود؛ اما پایه و اساس موفقیت آیندهی او در این صنعت را بنا کرد. شاید در آن زمان هوانگ هرگز فکر نمیکرد با تأسیس انویدیا روزی به یکی از سرسختترین رقبای AMD تبدیل خواهد شد؛ حتی از این بعیدتر این احتمال بود که با مدیرعامل آیندهی AMD، لیسا سو، بهطور کاملاً اتفاقی نسبت فامیلی دوری داشته باشد؛ اما هر دوی این احتمالات به حقیقت پیوست.
چند سال پس از ازدواج، میلز کارش را ترک کرد تا دو فرزندشان را بزرگ کند. در آن زمان هوانگ بخش خود را در LSI Logic اداره و شبانه در دانشگاه استنفورد تحصیل میکرد. LSI در آن زمان تولیدکننده نیمههادی بود و محصولاتش برای بهبود ظرفیت ذخیرهسازی و سرعت شبکه در زمینههایی مانند شبکه و دیتاسنتر استفاده میشد. در طول مدتی که هوانگ در LSI مشغول به کار بود، چندین سمت ازجمله مهندسی، بازاریابی و در نهایت سمتهای مدیریت عمومی را برعهده داشت.
یک سال بعد از اینکه هوانگ مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی برق گرفت، در سال ۱۹۹۳، شرکت انویدیا را به همراه کریس مالاکوفسکی و کرتیس پریم، دو دوست و دو طراح کهنهکار میکروچیپ، با ۴۰٬۰۰۰ دلار تأسیس کرد. اگرچه هوانگ ۳۰ ساله در آن زمان از مالاکوفسکی و پریم جوانتر بود، اما هر دو همکار احساس میکردند که جنسن با سرعت یادگیری بالایی که دارد آماده است تا مدیرعامل شود.
مالاکوفسکی و پریم به دنبال طراحی تراشهی گرافیکیای بودند که رقبا به آن غبطه بخورند. آنها اسم شرکت خود را NVision گذاشتند تا اینکه متوجه شدند این نام قبلاً توسط یک تولیدکنندهی دستمال توالت ثبت شده است. هوانگ انویدیا را برگرفته از کلمهی لاتین invidia به معنای حسادت (envy) پیشنهاد کرد.
جنسن در جوانی پیشخدمت رستورانی بود که بعداً نقطه شروع انویدیا شد
کافهی Denny’s خارج از سنخوزه که همواره در تعطیلات نیز باز بود، به مکانی برای سازماندهی کسبوکار انویدیا تبدیل شد؛ زیرا از نظر جنسن ساکتتر از خانه بود و قهوههای ارزانی داشت. البته شاید تجربهی نوجوانی او از کار در شعبهی دیگری از این رستوران به عنوان ظرفشور و پیشخدمت در تصمیمش بیتأثیر نبود.
تجربهی کار در رستوران، وحشت جنسن از برخورد با آدمها را از بین برد و باعث شد تا با دیگران بهتر ارتباط برقرار کند. هوانگ میگوید: «متوجه شدم که وقتی در شرایط سخت قرار دارم، بهتر فکر میکنم. ضربان قلبم پایین میآید. هرکسی که با ساعت شلوغی رستوران سروکار داشته باشد، میداند که چه میگویم.»
زمانیکه انویدیا تأسیس شد، رایانههای شخصی بهتازگی داشتند فراگیر میشدند و صنعت تازه شروع به درک تأثیر و قدرت CPU کرده بود. اما تیم مؤسس انویدیا اعتقاد داشت که CPUها راهحل تمام مشکلات محاسباتی نیستند و آیندهای از محاسبات تسریعشده را متصور بودند. آنها به این نتیجه رسیدند که اگر چشمانداز محاسباتی تسریعشده محقق شود، جهان به سختافزار تخصصی مناسب آن نیاز خواهد داشت.
واحد پردازش گرافیکی (GPU)، اولین محصول پرفروش انویدیا و نوآوری شگفتانگیزی در دنیای گرافیک کامپیوتری بود
هوانگ بازیهای ویدیویی را دوست داشت و ایدهی اصلیاش تخصص در طراحی و ساخت تراشههای گرافیکی برای اجرای بهتر گرافیک بازی بود. او فکر میکرد که بازار، پتانسیل تراشههای گرافیکی بهتری را دارد. واحد پردازش گرافیکی (GPU)، اولین محصول پرفروش انویدیا و یک کارت گرافیک nvidia نوآوری باورنکردنی در دنیای گرافیک کامپیوتری بود.
جنسن قرار گرفتن GPU در کنار CPU را به قرار دادن یک متخصص در کنار یک کارشناس عمومی تشبیه میکند. CPU در این مورد مثل آچار فرانسه عمل میکند، اما وقتی پای مشکلات پیچیدهتری به میان میآید که حل آنها برایش دشوار است، GPU به کمکش میآید.
در آن زمان تأمین مالی برای توسعهی GPU به دلیل عجیب بودنشان دشوار بود. انویدیا در دورهای متولد شد که تمام نگاهها و سرمایههای مخاطرهآمیز بر پردازندههای مرکزی متمرکز بود و بدون کاربرد مشخصی در بازار، نیاز گستردهای به هزینههای تحقیق و توسعه داشت. ساخت محصولی که برای اجرای بازیهای ویدیویی سهبعدی مکمل CPU باشد، شکستآفرین بهنظر میرسید؛ اما ادغام پردازندههای گرافیکی و پردازندههای مرکزی در نهایت چشمانداز تکنولوژی مدرن را شکل داد.
هوانگ: برای ما مهم نبود که مردم به ما ایمان داشته باشند، ما به خودمان ایمان داشتیم
انویدیا نیاز شدیدی به سرمایهی خارجی داشت. به لطف ارتباطات در صنعت فناوری، جنسن و بنیانگذاران دیگر انویدیا با دان ولنتاین (Don Valentine) در تماس بودند. ولنتاین، معروفبه پدربزرگ سیلیکونولی، یکی از تأثیرگذارترین سرمایهگذاران خطرپذیر در این صنعت بود. او سرمایهای را در اختیار هوانگ قرار داد تا ببیند که ایدهاش جواب میدهد یا خیر. حال که بیش از سه دهه از ریسک ولنتاین گذشته، با اطمینان میتوان گفت ایدهی انویدیا واقعاً برنده بود.
فناوری انویدیا از زمان تأسیس تاکنون در فیلمهایی مانند هری پاتر، آیرون من و فیلم آواتار استفاده شده است و حالا در مرکز پیشرفتهترین روندهای فناوری مثل واقعیت مجازی، هوش مصنوعی و خودروهای خودران قرار دارد.
انویدیا تحت رهبری هوانگ به ارزش بیش از ۳ تریلیون دلار رسیده است
انویدیا در سال ۱۹۹۹ به سهامی عام تبدیل شد. در سال ۲۰۰۷ پاداش هوانگ بهعنوان مدیرعامل به ۲۴٫۶ میلیون دلار رسید و او را به رتبهی ۶۱ مجلهی فوربز در میان پردرآمدترین مدیران اجرایی ایالات متحده قرار داد.
در شش ماههی دوم سال ۲۰۲۴ درحالیکه انویدیا با توسعهی تراشههای بازی و هوش مصنوعی به ارزش بیش از ۳ تریلیون دلار رسید، دارایی خالص شخصی هوانگ با بیش از ۸۰ میلیارد دلار، او را در رتبهی بیستم در میان ثروتمندترین مردم دنیا قرار داد.
با عبور انویدیا از مرز ۵ تریلیون دلار، ثروت هوانگ به حدود ۱۸۰ میلیارد دلار رسید و ردیاب لحظهای فوربز در آوریل ۲۰۲۶ ثروتش را ۱۸۰٫۸ میلیارد دلار تخمین زد و او را هفتمین فرد ثروتمند جهان معرفی کرد.
هوانگ از زمان تأسیس انویدیا در سال ۱۹۹۳ تا نوامبر ۲۰۲۶، یعنی ۳۳ سال تمام، مدیرعامل شرکت بود و در این مدت، استارتاپی را که با ۴۰ هزار دلار شروع به کار کرده بود، به نخستین شرکت ۵ تریلیون دلاری جهان رساند. شیوهی رهبری او سهم بزرگی در این موفقیت داشت.
هوانگ به جای کار با افرادی که از طریق کاهش قیمت یا ایجاد پیشرفتهای جزئی در یک فناوری از قبل تثبیتشده سعی در تصاحب سهمی از بازار دارند، افرادی را استخدام میکند که به دنبال ساخت محصولی پیشگامانه هستند. هدف او از همان ابتدا ایجاد محیطی بوده است که مردم به کار کردن در آن تمایل داشته باشند.
هوانگ: افراد بزرگ به انجام کارهای بزرگ ادامه میدهند
به گفته جنسن، توانایی انتخاب کردن بسیار مهم است. انویدیا کارهایی را انتخاب میکند که انجام آنها به دلایل مختلف بسیار دشوار است. یکی از برجستهترین جنبههای انتخاب کارهای دشوار این است که بسیاری از رقبا را دلسرد میکند، اما اغلب اوقات کار کردن روی آنها فوقالعاده الهامبخش است.
ازطرفی انتخابهایی که انجامشان فوقالعاده سخت باشد باعث جذب بهترینها میشود. هوانگ با انجام کارهایی که قبلاً هرگز انجام نشده است و با فرصت دادن به افراد بااستعداد برای انجام کاری که در آن بهترین هستند، نتیجه را از قبل پیشبینی میکند: افراد بزرگ به انجام کارهای بزرگ ادامه میدهند.
مارس ۲۰۲۴، جنسن در سخنرانی برای دانشجویان دانشکدهی بازرگانی استنفورد، با سخاوت همیشگیاش راز موفقیتش را به اشتراک گذاشت: «درد و رنج فراوان». مدیرعامل انویدیا معتقد است درد ورنج شخصیت افراد را شکل میدهد و افرادی که رنج کشیدهاند، نسبت به افرادی که صرفاً باهوش هستند، شانس بیشتری برای موفقیت دارند.
بیشتر کارمندان قدیمی انویدیا حالا بسیار ثروتمندند و بهخاطر عشق به شغل، شرکت، رهبر و مأموریتش در کنار او ماندند. جنسن با دورکاری هم مشکلی نداشت؛ بهطوریکه پس از همهگیری کرونا، دفتر مرکزی زیبا و مدرن انویدیا با وسعت ۹۳ هزار مترمربع در سانتا کلارا هیچوقت بهطور کامل پر نشد.
هوانگ راز موفقیتش را «درد و رنج فراوان» میداند
هوانگ یکی از ثروتمندترین مردان دنیا با روحیهای بشردوستانه است. طی سالها هوانگ و همسرش بخشی از ثروت خود را به امور خیریه و سرمایهگذاریهای بشردوستانه اختصاص دادهاند. بنیاد جن-سون و لوری هوانگ، که این زوج برای تأمین بودجهی طرحهای آموزشی راهاندازی کرده بودند، تا سال ۲۰۱۹ بیش از ۱۷ میلیون دلار کمک و هدایا دریافت کرد.
کسبوکار انویدیا با هیاهوی هوش مصنوعی که صنعت جهانی فناوری را تحت کنترل خود درآورده، بیش از همیشه رونق گرفته است. اکنون انویدیا بسیاری از تراشههایی را که برای اجرای مدلهای زیربنایی ابزارهای هوش مصنوعی حیاتی هستند، میسازد. این شرکت مقدمات مهمترین پیشرفتهای تاریخ فناوری را فراهم میکند و به این واسطه بیش از همیشه نامش بر سر زبانها افتاده است.
ارزش انویدیا ظرف حدود شش سال از نزدیک ۱۵۰ میلیارد دلار به بیش از ۵ تریلیون دلار رسید. صعود تاریخی سهام انویدیا نمونهای عینی از انتخاب درست در شرایط سخت و استفاده از فرصتها است؛ چیزی که مدیر چرمپوش به آن زبانزد است.
انویدیا بسیاری از تراشههای حیاتی برای اجرای مدلهای هوش مصنوعی را میسازد
جنسن هوانگ جزو آن دسته افرادی است که معتقدند قانون مور مرده است و صنعت تکنولوژی برای ادامهی مسیر، به قوانین و دستورعملهای جدیدی نیاز دارد. سالها، قانون مور فقط بر سرعت CPU تمرکز داشت و سرعت پردازشهای مربوط به GPU نادیده گرفته میشد. اما انویدیا میخواهد نگاه صنعت نیمههادی به اهمیت GPU را عوض کند.
درواقع، افزایش عملکرد پردازندههای گرافیکی در ده سال گذشته بهقدری خیرهکننده بوده است که مجلهی IEEE Spectrum برای اولینبار آن را در سال ۲۰۱۸ براساس صحبتهای جنسن هوانگ در کنفرانس تکنولوژی GPU انویدیا، «قانون هوانگ» نامید. مدیرعامل انویدیا در این کنفرانس چندین بار به این نکته اشاره کرد که بهخاطر پیشرفتهای غولآسای تکنولوژی، پردازندههای گرافیکی از قانون مختص خودشان پیروی میکنند، نه قانون مور که بیشتر درمورد پردازندههای مرکزی است.
قانون هوانگ رشد هزار برابری عملکرد GPU تا ۱۰ سال آینده را پیشبینی میکند و این یعنی انویدیا با چنین نگرشی میتواند تا سالها جایگاه خود را حفظ کند و بهبود ببخشد.
با این اوصاف، منطقی است که تمرکز رهبر انویدیا بیشتر بر موفقیت تجاری باشد تا ترس از هوش مصنوعی؛ او از پتانسیل این فناوری استقبال و از توسعه و مقررات مسئولانه حمایت میکند. هوانگ معتقد است که ترس پیرامون هوش مصنوعی اغلب ناشی از اطلاعات نادرست است یا بهدلیل منافعی که از ترساندن مردم بهدست میآید.
به پیشبینی هوانگ، هوش مصنوعی آموزش و کار را متحول خواهد کرد و در آینده نیروی کار لزوماً نیازی به توسعهی مهارتهای کدنویسی یا همکاری با توسعهدهندگان نخواهند داشت؛ در عوض قادر خواهند بود بهطور مستقیم از پیشرفتهترین سیستمهای محاسباتی استفاده کنند.
برخلاف نظر مشاهیر فناوری و تفکری که اکنون در جوامع جا افتاده است، هوانگ میگوید بهلطف هوش مصنوعی کودکان دیگر به یادگیری کدنویسی نیازی ندارند و میتوانند بهجای صرف زمان برای آموختن کدنویسی تمرکزشان را روی یادگیری مهارتهای مهمتری مثل زیستشناسی یا کشاورزی معطوف کنند. او میگوید زبان کدنویسی باید مشابه زبان گفتار معیار انسانها باشد و وظیفهی آنها، ایجاد فناوریهای محاسباتی است که نیاز به یادگیری برنامهنویسی را از بین ببرد.
بیشک، انویدیا بهواسطهی تولید تراشههای پیشرفتهی مورداستفادهی شرکتهای هوش مصنوعی، بیشترین سود را از این صنعت نوظهور میبرد؛ چراکه تصور سرمایهگذاران این بود در دوران «تب طلای هوش مصنوعی»، خرید سهام انویدیا بهمعنی سرمایهگذاری روی شرکتی است که «بیلوکلنگ» این صنعت را تولید میکند. این تصور کمک کرد در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۴، ارزش سهام انویدیا به ۱۳۷ دلار برسد؛ تقریباً ۱۰ برابر ارزش آن در ابتدای ژانویهی ۲۰۲۳.
بااینحال، مسیر صعود هموار پیش نرفت. ژانویهی ۲۰۲۵، استارتاپ چینی دیپسیک مدلی عرضه کرد که با ادعای هزینهی بهمراتب کمتر، البته همچنان با تراشههای انویدیا، به نتایجی نزدیک به مدلهای پیشرفتهی غربی میرسید. سرمایهگذاران ترسیدند دنیا دیگر به اینهمه تراشهی گرانقیمت نیاز نداشته باشد و انویدیا در یک روز حدود ۶۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازارش را از دست داد؛ بزرگترین سقوط یکروزه در تاریخ والاستریت.
ترس دیپسیک دیری نپایید؛ غولهای فناوری از سرمایهگذاری در مراکز داده عقب ننشستند و صف خرید تراشههای انویدیا همچنان طولانی ماند. ارزش بازار انویدیا در ۹ ژوئیهی ۲۰۲۵ از ۴ تریلیون دلار گذشت و انویدیا نخستین شرکت تاریخ بود که به این رقم رسید.
هوانگ بعد از آن، دست به جسورانهترین معاملههای دوران مدیریتش زد. سپتامبر ۲۰۲۵، انویدیا اعلام کرد تا ۱۰۰ میلیارد دلار در OpenAI سرمایهگذاری میکند؛ تنها یک هفته پس از اعلام سرمایهگذاری ۵ میلیارد دلاری در اینتل، رقیب قدیمیای که حالا به شریکش تبدیل شده بود. قرار شد OpenAI دستکم ۱۰ گیگاوات زیرساخت مبتنی بر سیستمهای انویدیا مستقر کند و سرمایهی انویدیا هم مرحلهبهمرحله، با راهاندازی هر گیگاوات، به OpenAI برسد.
اواخر اکتبر ۲۰۲۵ هوانگ در نخستین کنفرانس GTC واشنگتن به روی صحنه رفت و سفارش تراشههای بلکول و روبین انویدیا را تا پایان سال بعد حدود نیم تریلیون دلار برآورد کرد. فردای آن روز، انویدیا نخستین شرکت ۵ تریلیون دلاری تاریخ شد؛ فقط سه ماه پس از عبور از مرز ۴ تریلیون. ارزش انویدیا حالا از مجموع ارزش رقبایی مثل AMD، اینتل، مایکرون و کوالکام بیشتر بود.
انویدیا در روزهای اوج، بازاری بزرگ را از دست میداد. آوریل ۲۰۲۵، دولت آمریکا فروش تراشهی H20 به چین را محدود کرد؛ تراشهای که انویدیا آن را مخصوص رعایت محدودیتهای صادراتی طراحی کرده بود. انویدیا پیشبینی کرد این تصمیم حدود ۵٫۵ میلیارد دلار برایش هزینه دارد.
هوانگ ژوئیهی ۲۰۲۵، با همان کت چرمی همیشگی به پکن رفت و وقتی پا به کنفرانس خبری گذاشت، جلسه به ازدحامی شبیه دیدار با ستارهها تبدیل شد و خبرنگاران از او امضا و سلفی میخواستند.
او نقش خودش را در لغو ممنوعیت فروش H20 کمرنگ جلوه داد و گفت تصمیم نهایی کاملاً به دولتهای آمریکا و چین بستگی دارد. انویدیا در نهایت مجوز صادرات H20 را گرفت، به این شرط که ۱۵ درصد درآمد فروش در چین را به دولت آمریکا بپردازد.
اما گشایشی که انویدیا به آن دل بسته بود، چندان دوام نیاورد. اکتبر ۲۰۲۵ هوانگ گفت سهم انویدیا از بازار تراشههای هوش مصنوعی چین از ۹۵ درصد به صفر رسیده و سیاست کنترل صادرات را اشتباه خواند، با این استدلال که بیرون نگه داشتن چین از اکوسیستم انویدیا، دست آمریکا را از نیمی از توسعهدهندگان هوش مصنوعی جهان کوتاه میکند. چین برای هوانگ فقط یک بازار نبود؛ میدانی بود که تا آخر دوران مدیریتش رهایش نکرد.
داستانی که به استعفای هوانگ رسید، با یک مشتری شروع شد؛ مگااسپید، شرکت مرکز دادهای مستقر در سنگاپور که توان پردازشی را به شرکتهای هوش مصنوعی اجاره میدهد. نیویورک تایمز اکتبر ۲۰۲۵ از تحقیقات وزارت بازرگانی آمریکا خبر داد که میخواست بداند آیا مگااسپید به شرکتهای چینی برای دور زدن محدودیتهای صادراتی کمک کرده یا نه.
۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، نیویورک تایمز گزارشی منتشر کرد که فضای انویدیا را تکان داد. به گفتهی منابع تایمز، نهادهای اطلاعاتی آمریکا یکی از مدیران ارشد مگااسپید به نام آلیس هوانگ را به هدایت تراشههای پیشرفتهی انویدیا به چین مظنون میدانستند و در جریان شنود او متوجه شدند با جنسن هوانگ رابطهی نزدیکی دارد.
آلیس هوانگ، یا به چینی هوانگ له، تاجری چینی است که با وجود نام خانوادگی مشترک، هیچ نسبتی با جنسن ندارد. عکسی از این دو نفر در مهمانیای در تایپه، ژوئن ۲۰۲۴، پیشتر در لینکدین منتشر شده بود. طبق گزارشها وقتی ترامپ سال قبل در جریان این اطلاعات قرار گرفت، مقامهای آمریکایی معتقد نبودند جنسن هوانگ از نقش احتمالی آلیس هوانگ در جمعآوری اطلاعات برای چین خبر داشته باشد.
انویدیا گزارشها را رد کرد و سخنگوی شرکت گفت جنسن هوانگ «هر سال با هزاران مدیر از شرکتهای مشتری گفتوگو میکند». خود هوانگ هم همان روز در مصاحبهای گفت تعاملاتش با آلیس هوانگ به مگااسپید مربوط میشود و چیز دیگری نیست.
از سوی دیگر سفارت چین نیز اتهامها را رد کرد و مقامهای سنگاپور اعلام کردند که شواهد کافی برای اثبات تخلفات تجاری آلیس هوانگ پیدا نکردهاند، اما به دلیل ارائهی اطلاعات نادرست به پلیس، او را از ورود دوباره به این کشور منع کردهاند. تحقیقات دربارهی مگااسپید همچنان ادامه دارد و تاکنون شواهدی مبنی بر آگاهی جنسن هوانگ از فعالیتهای اطلاعاتی احتمالی آلیس منتشر نشده است.
۴ نوامبر، سه رئیس کمیته در مجلس نمایندگان آمریکا از هوانگ خواستند ۱۸ نوامبر در جلسهای غیرعلنی حاضر شود. چهار روز بعد، هوانگ در ایمیلی به کارمندان انویدیا از بیوفایی به همسرش اظهار تاسف کرد.
هیئتمدیره انویدیا همان روز تحقیقی مستقل را آغاز کرد و گفت هنوز دلیلی نمیبیند که اتفاقات اخیر به امنیت ملی یا اسرار انویدیا آسیبی زده باشد. هوانگ نیز در همان پیام، رهبری انویدیا را «افتخار زندگیاش» خوانده و قول داده بود اعتماد همکارانش را دوباره به دست بیاورد.
اما بازارها در شرایط حساس منتظر نمیمانند و پیرو اتفاقات اخیر، سهام انویدیا بیش از ۵ درصد افت کرد. تحلیلگران حالا برای اولینبار در طول تاریخ این شرکت میپرسیدند انویدیای بدون جنسن چه شکلی دارد؟ برخی کارشناسان مدیریت، نبود برنامهی جانشینی مشخص را نشانهی غفلت هیئتمدیره دانستند.
۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، هیئتمدیرهی انویدیا استعفای هوانگ را از سمتهای ریاست، مدیرعاملی و عضویت در هیئتمدیره پذیرفت. کولت کرس، مدیر مالی انویدیا که از سپتامبر ۲۰۱۳ در شرکت حضور دارد، مدیرعامل موقت شد و همزمان مدیریت مالی را هم ادامه میدهد؛ هیئتمدیره هم جستوجو برای مدیرعامل دائم را میان گزینههای داخلی و بیرونی آغاز کرد. هاروی سی. جونز نیز بهعنوان نخستین رئیس هیئتمدیره در تاریخ انویدیا منصوب شد.
کولت کرس در نخستین اظهارنظرش پس از انتصاب به مدیرعاملی موقت انویدیا وعده داد مسیر شرکت را بر پایهی دستاوردهای ۳۳ سالهی جنسن هوانگ ادامه دهد. هیئتمدیره نیز از نقش کمنظیر هوانگ در رشد انویدیا و صنعت فناوری قدردانی کرد. بااینحال، هنوز سرنوشت تحقیقات هیئتمدیره و احتمال احضار هوانگ به کنگره روشن نشده و نگاه سرمایهگذاران به ۱۷ نوامبر دوخته شده؛ روزی که انویدیا نخستین گزارش مالی خود پس از کنارهگیری بنیانگذارش را منتشر میکند.
جنسن هوانگ سالها پیش برای دانشجویان «درد و رنج فراوان» آرزو کرد و باور داشت رنج، شخصیت آدمها را میسازد. زندگی خودش گواه این باور بود؛ پسرکی که در مدرسهای خشن در کنتاکی سرویسهای بهداشتی را تمیز میکرد، در کافهی Denny’s نقشهی شرکتی را کشید که روزی از هر شرکت دیگری در جهان ارزشمندتر شد.
میراث هوانگ فقط در ارزش سهام خلاصه نمیشود. جیپییو که روزی ایدهای عجیب و پرریسک به نظر میرسید، حالا موتور اصلی هوش مصنوعی محسوب میشود و کمتر مدل پیشرفتهای بدون تراشههای انویدیا آموزش میبیند. پایان دوران مدیریت هوانگ به تلخی رقم خورد؛ اما مسیری که از یک میز ساده در رستورانی معمولی آغاز کرد، چشمانداز فناوری را برای همیشه تغییر داد. فصل بعدی داستان مردی که تابآوری را از کودکی آموخت، هنوز نوشته نشده است.
خانواده ما
دیدگاهها