اسپیسایکس روز پنجشنبه با تعیین قیمت ۱۳۵دلار برای هر سهم، بزرگترین عرضهی اولیهی سهام (IPO) تاریخ آمریکا را رقم زد؛ اتفاقی که شرکت سازندهی موشکها و فضاپیماهای ایلان ماسک را در زمرهی ارزشمندترین شرکتهای جهان قرار میدهد.
عرضهی اولیهی SpaceX با فروش ۵۵۵٫۵۶ میلیون سهم، سرمایهی رکوردشکن ۷۵ میلیارد دلاری را جذب کرد و ارزش این ارائهدهندهی خدمات فضایی، ماهوارهای و هوش مصنوعی را به ۱٫۷۷ تریلیون دلار رساند که در تاریخ عرضههای اولیه بیسابقه است. رویترز هفتهی گذشته گزارش داده بود که اسپیسایکس قصد دارد قیمت ۱۳۵دلار را برای سهام خود تعیین کند.
جذب ۷۵ میلیارد دلار سرمایه و ارزشگذاری ۱٫۷۷ تریلیون دلاری
قیمتگذاری روز پنجشنبه، نقطهی اوج تلاشهایی چندماهه بود که بلندپروازانهترین پروژهی ایلان ماسک را تا به امروز محقق کرد. او در این مسیر، بسیاری از سنتهای مالی را زیر پا گذاشت؛ آن هم در شرایطی که برخی تحلیلگران هنوز دربارهی منطقیبودن ارزشگذاری نجومی اسپیسایکس تردید دارند.
با آغاز معاملات سهام اسپیسایکس در بورس نزدک از روز جمعه، این شرکت در جایگاه هفتم شرکتهای سهامی عام آمریکا قرار میگیرد؛ هرچند که سال گذشته با زیان مالی روبهرو بوده است و درآمدهای آن هنوز فاصله زیادی با دیگر غولهای بازار دارد. ارزش فعلی SpaceX فراتر از شرکتهای باسابقهای چون جیپی مورگان چیس، برکشایر هاتاوی، ایلای لیلی و حتی غولهای فناوری نظیر متا و تسلا (دیگر شرکت تحت مالکیت ماسک) برآورد میشود.
آدام سارهان، مدیرعامل «فیفتی پارک اینوستمنتس» در نیویورک میگوید: «آزمون واقعی اینجاست که بازار در هفتههای آینده و نه فقط در یک روز، چطور عرضهی اولیه را هضم خواهد کرد. قیمتگذاری تقریبا منطقی بود؛ نه خیلی بالا و نه خیلی پایین. طبیعتا سرمایهگذاران خُرد در حال خرید هستند و فعلا بخش بزرگی از ماجرا را تشکیل میدهند. باید دید روند معاملات پساز روز اول چگونه پیش میرود.»
اسپیسایکس با وجود ثبت زیان در سال گذشته، اکنون روی کاغذ از غولهای سوددهی چون جیپی مورگان، متا و حتی تسلا ارزشمندتر است
اسپیسایکس، رکورد پیشین بزرگترین عرضهی اولیهی جهان را شکست که در اختیار غول نفتی دولتی آرامکوی عربستان بود. آرامکو در دسامبر ۲۰۱۹ در بورس ریاض ۲۵٫۶ میلیارد دلار جذب کرد و ۱٫۷۱ تریلیون دلار ارزشگذاری شد؛ اعدادی که با احتساب تورم با ۳۳٫۲ میلیارد دلار جذب سرمایه و ارزش ۲٫۲۱ تریلیون دلاری برابری میکنند.
ارزش ۱٫۷۷ تریلیون دلاری اسپیسایکس که برمبنای ۱۳٫۰۸ میلیارد سهمِ در دست انتشار محاسبه شده، ممکن است باز هم افزایش یابد؛ البته بهشرطی که متعهدین پذیرهنویسی از حق خود برای فروش سهام اضافی استفاده کنند؛ تصمیمی که معمولا در بازهی ۳۰روزهی پساز عرضه گرفته میشود.
اسپیسایکس، قیمت عرضهی اولیهی را درست پساز ساعت ۱۵:۰۰ بهوقت شرق آمریکا؛ زمانیکه جلسهی قیمتگذاری با بانکداران پایان یافت و بازارهای آمریکا هنوز باز بودند، از طریق سندی در کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) اعلام کرد. نیمساعت بعد نیز بیانیهی مطبوعاتی اسپیسایکس منتشر شد؛ درحالیکه معمولا جلسات قیمتگذاری و اعلام رسمی آن، پساز پایان ساعات کاری بازار انجام میشود تا اخبار عرضه روی نوسانات سهام تأثیر نگذارد.
شیوهی اطلاعرسانی IPO اسپیسایکس، نمونهی دیگری از رویکرد ایلان ماسک در اجرای پرهیاهوترین ورود به بازار والاستریت با قوانین و شروط خاص خودش است. اسپیسایکس ۳۰درصد از سهام را به خریداران خُرد اختصاص داد (عددی که بهطور غیرمعمولی بالاست) و قیمت عرضه را پیشاز برگزاری تورهای معارفه نهایی کرد؛ تورهایی که بانکداران از دیرباز برای چانهزنی دربارهی شرایط عرضه استفاده میکردند.
ریک مکلر، شریک مؤسسهی «چری لین اینوستمنتس» میگوید: «قیمتگذاری اسپیسایکس واقعا در قلمرویی ناشناخته سیر میکند. تا به حال ندیدهام که قیمت سهام پیشاز طیشدن فرآیند معمولِ کشف قیمت براساس سفارشها اعلام شود. تمرکز زیادی روی سرمایهگذاران خُرد وجود دارد که احتمالا چندان به ظرافتهای قیمتگذاری اهمیتی نمیدهند.»
ماسک همچنین برای ورود زودهنگام به شاخصهای بورس تلاش کرد تا پایگاه گستردهتری از خریداران را برای سهام اسپیسایکس ایجاد کند و ساختار حاکمیت شرکتی را نیز بهگونهای چید تا کنترل قدرتمند خود را بهعنوان بنیانگذار حفظ کند؛ بهطوری که پساز عرضهی اولیه، ماسک همچنان ۸۲ درصد از حق رأی اسپیسایکس را در اختیار خواهد داشت.
بازار عرضههای اولیه در آمریکا پساز یک دورهی نوسان، امسال در حال احیاست؛ گلدمن ساکس پیشبینی کرده که درآمدهای حاصل از IPO شرکتها در سال ۲۰۲۶ میتواند با رشدی ۴برابری به رکورد ۱۶۰ میلیارد دلار برسد؛ رشدی که محرک آن تنها اسپیسایکس نیست؛ بلکه حضور شرکتهای هوش مصنوعی نظیر OpenAI و آنتروپیک نیز در صف عرضهی اولیه به چشم میخورد.
حفظ کنترل ۸۲ درصدی ایلان ماسک در کنار سهم بیسابقهی ۳۰ درصدی سرمایهگذاران خرد
اسپیسایکس هفتهی گذشته اعلام کرد که یک قرارداد چندسالهی خدمات ابری با گوگل امضا کرده است تا ظرفیت پردازشی خود را در دوران اوجگیری رقابتها تضمین کند.
اسپیسایکس که در سال ۲۰۰۲ تأسیس شد، مأموریت خود را «ساخت سیستمها و فناوریهای لازم برای تبدیلکردن بشر به گونهای چندسیارهای، درک ماهیت واقعی جهان و گسترش نور آگاهی به سمت ستارگان» تعریف میکند. اسپیسایکس اعلام کرده که پتانسیل بازار پیشروی آن بالغبر ۲۸٫۵ تریلیون دلار است و این عدد را «بزرگترین بازار در تاریخ بشریت» میخواند.
بنابر اعلام شرکت، عملیات فضایی اسپیسایکس مسئول انتقال بیشاز ۸۰درصد از جرم پرتابشده به مدار در ۳سال گذشته بوده است. همزمان، واحد اینترنت ماهوارهای آن موسوم به «استارلینک»، میلیونها مشتری خانگی، تجاری و دولتی را در ۱۶۴ کشور و منطقهی جغرافیایی به شبکه متصل میکند. در حال حاضر، استارلینک بیشترین سهم را در سبد درآمدی اسپیسایکس دارد.
هدفگذاری روی بازاری ۲۸٫۵ تریلیون دلاری؛ اسپیسایکس مأموریت خود را تجاریسازی بزرگترین بازار در تاریخ بشریت میداند
بخش عمدهای از بازار هدفِ ادعاییِ اسپیسایکس به استارتاپ هوش مصنوعی xAI برمیگردد که درمقایسهبا OpenAI فعلا یک بازیگر ردهدوم محسوب میشود؛ اما اسپیسایکس معتقد است ترکیب زیرساختهای پردازش هوش مصنوعی، مدلهای اختصاصی و دسترسی بلادرنگ به دادههای شبکهی اجتماعی X، یک «مزیت استراتژیک قابلتوجه» خلق میکند.
کیم فارست، مدیر ارشد سرمایهگذاری در مؤسسهی «بوکه کپیتال پارتنرز» بدین باور است: «پیشبینیهای مالی به دلیل اتکای شدید به قراردادهای کلان دولتی، با ابهام روبهرو هستند. افرادی که این سهام را میخرند، در واقع روی آینده و رؤیای فرار بشر از زمین سرمایهگذاری میکنند، نه صرفا روی یک شرکت تجاری.»
از جمله موانع پیش روی اسپیسایکس با چنین ارزشگذاری خیرهکنندهای، تلاشهای رقبایی چون بلو اوریجین، شرکت فضایی متعلق به جف بزوس است که قصد دارند تجاریسازی فضا را تسریع کرده و با شکار قراردادهای دولتی، بازارهای جدیدی را فراتر از جو زمین تصاحب کنند.
خریداران سهام اسپیسایکس روی آینده و رؤیای فرار بشر از زمین سرمایهگذاری میکنند، نه صرفا یک شرکت تجاری
سرمایهگذاران از روز جمعه فرصت خواهند داشت واکنش بازار را محک بزنند. در روز جمعه بهدلیل حجم و پیچیدگی معامله، تحلیلگران انتظار دارند معاملات سهم در ساعات بعدازظهر آغاز شود.
مت کندی، استراتژیست ارشد در مؤسسه تحقیقاتی «رنسانس کپیتال» میگوید: «بیشتر عرضههای اولیه با جهشی ۱۰ تا ۱۵ درصدی باز میشوند و از آنجا که هیاهوی زیادی حول IPO اسپیسایکس وجود دارد، بازدهی کمتر از ۱۰درصد کمی ناامیدکننده خواهد بود؛ اما اگر سهم بیشاز ۵۰ درصد جهش کند، متوجه میشویم که معاملات صرفا بر پایهی هیجان و حباب روانی در حال انجام هستند.»
خانواده ما
دیدگاهها