به گزارش پول و تجارت در روزهایی که نگرانی از کمبود برخی اقلام دارویی و افزایش هزینه درمان دوباره به یکی از دغدغههای جدی مردم تبدیل شده، کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت، در گفتوگو با پول و تجارت تأکید کرد که بحران دارو فقط به تولید یا واردات محدود نیست و مجموعهای از عوامل ارزی، حملونقلی، نقدینگی و تأمین مواد اولیه در شکلگیری کمبودها نقش دارند.
دارو در چرخه جهانی قیمتگذاری میشود
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت، در بخشی از گفتگو با پول و تجارت می گوید:نخستین واقعیت این است که دارو در یک چرخه جهانی قرار دارد؛ هم در تولید، هم در واردات و هم در بسیاری از محصولات سلامتمحور. به گفته او، نمیتوان دارو را کالایی جدا از نوسانات جهانی، نرخ ارز و هزینههای واردات دانست.
کرمانپور افزود: بسیاری از داروهایی که در ایران تولید میشوند، همچنان به مواد اولیه، تجهیزات تولید یا حتی اقلام بستهبندی وارداتی وابستهاند. بنابراین وقتی نرخ ارز و هزینه واردات بالا میرود، طبیعی است که هزینه تولید دارو نیز افزایش پیدا کند.
او توضیح داد: ممکن است ماده اولیه یک دارو از هند، انگلیس یا کشور دیگری تأمین شود و در ایران فقط بخشی از فرآیند تولید، ترکیب یا بستهبندی انجام شود. به همین دلیل، هر اختلال در زنجیره جهانی میتواند روی بازار داروی ایران اثر بگذارد.
اصلاح قیمت دارو لحظهای نیست
سخنگوی وزارت بهداشت با اشاره به تفاوت بازار دارو با بازارهایی مانند طلا گفت: قیمت طلا لحظهبهلحظه براساس نرخ ارز و بازار جهانی تغییر میکند، اما اصلاح قیمت دارو نیازمند بررسی و تصمیمگیری است و همین فاصله زمانی میتواند تولیدکننده را با مشکل روبهرو کند.
وی افزود: گاهی قیمت خود دارو ثابت میماند، اما هزینه شیشه، کارتن، جعبه، آلومینیوم، بستهبندی و سایر اقلام جانبی بالا میرود. در چنین شرایطی، برخی شرکتها دیگر توان ادامه تولید با قیمت قبلی را ندارند و همین مسئله میتواند به کاهش تولید یا کمبود مقطعی منجر شود.
اختلال در حملونقل و انتقال ارز
کرمانپور درباره نقش واردات مواد اولیه در کمبود دارو گفت: یکی از واقعیتهای مهم، اختلال در انتقال ارز و حملونقل است. زنجیره دارو از تولید تا پخش، با این دو عامل بهشدت درگیر است.
وی افزود: در ماههای گذشته، هم انتقال ارز برای خرید مواد اولیه با مشکل مواجه شد و هم حملونقل بینالمللی و داخلی دچار اختلال بود. به گفته او، نزدیک به ۴۰۰ تن مواد اولیه دارویی ماهها در یک کشور باقی مانده بود و تازه روند ورود آن به کشور آغاز شده است.
او تأکید کرد: حتی وقتی سفارش انجام شده و پول آن نیز تأمین شده باشد، ممکن است رسیدن مواد اولیه به کارخانهها با تأخیر مواجه شود. همین مسئله باعث میشود دارویی که تا ماه گذشته در بازار وجود داشت، ناگهان کمیاب یا ناپدید شود.
کمبودها ثابت نیستند
سخنگوی وزارت بهداشت در پاسخ به این پرسش که بازار دارو در ماههای آینده به چه سمتی میرود، گفت: کمبود دارو وضعیت ثابتی ندارد. ممکن است دارویی که این ماه کمیاب است، ماه آینده با رسیدن ماده اولیه و آغاز تولید دوباره فراوان شود؛ در مقابل، دارویی که امروز بهراحتی پیدا میشود، ممکن است در ماه آینده به دلیل نرسیدن مواد اولیه دچار کمبود شود.
وی افزود: بازار دارو مانند بسیاری از بازارهای دیگر در وضعیت تعلیق و نوسان قرار دارد، با این تفاوت که دارو شامل هزاران قلم و شاخه مختلف است؛ از داروهای بیماران خاص و مزمن گرفته تا داروهای عمومی و رایج.
نقدینگی؛ حلقه پنهان بحران دارو
کرمانپور یکی دیگر از عوامل مهم در بحران دارو را نقدینگی شرکتهای دارویی دانست و گفت: شرکتهای دارویی و پخش باید دائماً خرید کنند، تولید کنند، دارو را به بازار برسانند، پول آن را دریافت کنند و دوباره وارد چرخه خرید و تولید شوند. هر جا این چرخه بشکند، بازار دچار اختلال میشود.
وی افزود: گاهی شرکت دارویی ارز در اختیار دارد، اما نقدینگی لازم برای خرید و تولید را ندارد؛ زیرا داروخانهها پول شرکتهای پخش را پرداخت نکردهاند و داروخانهها نیز از بیمهها طلبکارند. وقتی پرداخت بیمهها و سهم دولت با تأخیر انجام میشود، کل زنجیره تأمین دارو قفل میشود.
زنجیره درمان متوقف نشده است
سخنگوی وزارت بهداشت تأکید کرد: با وجود همه فشارها، تولید دارو در کشور متوقف نشده است. کمبودهایی وجود دارد و ممکن است اقلام کمبوددار در هر ماه تغییر کند، اما زنجیره درمان در کشور همچنان فعال است.
وی گفت: ممکن است یک روز دارویی کم باشد، اما درمان در کشور انجام میشود و مردم همچنان در مسیر درمان قرار دارند. تلاش وزارت بهداشت این است که با وجود فشارهای اقتصادی، ارزی و حملونقلی، دارو با قیمت مناسبتر و دسترسی بهتر به دست مردم برسد.
کرمانپور در پایان افزود: برای مردم، بودن دارو از قیمت آن مهمتر است. قیمت دارو مهم است، اما وقتی پای درمان خود فرد یا عزیزش در میان باشد، نخستین سؤال مردم این است که دارو هست یا نیست. مردم ممکن است برای تهیه دارو قرض کنند یا دارایی بفروشند، اما آنچه برایشان حیاتی است، دسترسی به دارو و ادامه درمان است.
دیدگاهها