در همین اینترنت کمبضاعتی که دوباره در دسترس کاربران قرار گرفته، بیشتر از کاربران عادی، این کسبوکارهای اینستاگرامی هستند که فعالیتشان با موج بزرگی را از سر گرفتهاند. بازگشتی که این آبباریکه اینترنت را غنیمتی برای جبران ضرر ۸۸ روز خاموشی میبیند.
در گزارش دادهمحور زیر که به کمک آکادمی لایفوب استخراج شده است وضعیت پلتفرمهای مجازی خارجی قبل و بعد از قطعی اینترنت زیر ذرهبین قرذار گرفتهاند.
بر اساس دادههایی که از سامانه لایفوب استخراج شده، در دو تصویر زیر میتوان هشتگهای هفته اول بعد از اتصال نسبی اینترنت و هفته اول دیماه را باهم مقایسه کرد. مقایسهای که نشان میدهد پس از جاری شدن اینترنت ضعیفی که ویپیانها را ارزانتر از قبل کرده بود، برخلاف رویه مرسوم بهجای زندگی روزمره و فضای سرگرمی، اینستاگرام حالوهوای اقتصادی پیدا کرد:
برخلاف رویه مرسوم در هفته اول پساقطعی، بهجای زندگی کلیپهای زندگی روزمره و سرگرمی، موضوعات اقتصادی به رأس محتواهای اینستاگرام رسیدهاند.
رویه تغییر هشتگها: هفته اول دیماه و پیش از اعتراضات (یعنی از دهم تا هفدهم دی)، کلیپهای روزمرهنویسها و هشتگهای آنها در اوج بوده، در آستانه اعتراضات این هشتگها بسیار سیاسی شده و بعد از ۸۸ روز قطعی اینترنت در جنگ اخیر و پس از آن، اینستاگرام بلافاصله رنگوبوی اقتصادی پیدا کرده و هشتگهای آنلاینشاپ، کفش، کاشت ناخن، طلا، کتونی، پیراهن، اکسسوری اوج گرفته است.
این فقط هشتگها نیستند که حرف میزنند؛ بلکه روند کامنتها و لایکهایی که کاربران در اینستاگرام گذاشتهاند هم نوسان مهمی را نشان میدهند.
دادههای مربوط به ۵ تا ۱۲ خرداد (هفته اول پس از اتصال نسبی) بهوضوح نشان میدهد که ادعای دولت مبنی بر «وصل بودن و عادی بودن اینترنت» با واقعیت تولید محتوا تطابق ندارد. اگر اینترنت عادی بود، آمار لایکها، پستها و کامنتها در اینستاگرام باید به بازه اول دیماه (وضعیت نسبتا عادی) نزدیک میشد. اما چه اتفاقی افتاده؟
۶.۸ نفر از هر ۱۰ کاربر اینستاگرام بعد از قطعی هنوز برنگشتند
سقوط آزاد کامنتهای اینستاگرام: تعداد کامنتها ۷۳ درصد افت داشته است
افت فاجعهبار آمار اینستاگرام در روزهای پس از اتصال نسبی اثبات میکند که اگرچه ممکن است اینترنت "وصل" باشد، اما مسدودسازی گسترده فیلترشکنها و کاهش شدید پهنای باند باعث شده کاربران نتوانند از شبکههای اجتماعی تصویر و ویدیومحور استفاده کنند.
تعداد کاربران ایکس (توییتر سابق) بسیار کمتر از اینستاگرام است. در ایکس، تعداد پستها در بازه خردادماه (برابر ۷.۱ میلیون پست) کمی بیشتر از هفته اول دی (۵.۹ میلیون) بوده است، اما تعداد کاربران فعال آن حدود ۱۳ هزار کاربر از دیماه کمتر است (۲۱۰ هزار کاربر نسبت به ۲۲۳ هزار کاربر). بنابراین، حدود ۵.۸ درصد از کاربران فعال ایکس نسبت به هفته اول دیماه هنوز به زمین خود بازنگشتهاند.
با تقسیم تعداد کل پستها بر تعداد کاربران، متوجه میشویم که بار اصلی تولید محتوای ۱۷ میلیونی در توییتر بازه دهم تا هفدهم دیماه (در آستانه اعتراضات)، بر دوش کاربران جدید نبوده، بلکه کاربران فعلی با شدتی مضاعف فعالیت کردهاند:
منابع آگاه به زومیت میگویند که در دیماه پیش از اعتراضات پیک ترافیک در شبکه اینترنت داخلی و خارجی کشور ۸.۵ ترابیت بر ثانیه بود. همزمان با اتصال اینترنت این رقم به ۲ ترابیت رسید و تا شنبه ۱۶ خرداد ادعا میشود با وجود متصل نشدن دیتاسنترها ترافیک به ۶.۵ ترابیت رسیده است.
کاربران پس از ۸۸ روز قطعی، نه با همان کیفیت گذشته به اینترنت بازگشتهاند و نه با همان انگیزه. بخشی از آنها حضور خود را به تماشای محتوا محدود کردهاند. گروه بزرگی از فعالان خرد اقتصاد از غنیمت همین باریکه اینترنت برای رشد کسبوکارهای اینستاگرامی خود استفاده کردند تا ضرر بزرگ این ۸۸ روز را جبران کنند. اما آنچه روشن است این بوده که گروه بزرگی هنوز پشت سد اختلالهای گسترده و فیلترشکنهای ازکارافتاده ماندهاند.
خانواده ما
دیدگاهها