به گزارش خبرنگار بین الملل پول و تجارت به نقل از ای.پی نیوز، بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، تقاضای جهانی نفت امسال برای نخستین بار از زمان اوج همهگیری کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ کاهش خواهد یافت.
این آژانس پیشبینی کرده است که تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ حدود یک میلیون بشکه در روز کاهش یابد. به گفته این نهاد، افزایش قیمت نفت و اختلال در عرضه فیزیکی، که تأثیرات متفاوتی بر مناطق مختلف جهان گذاشته، از مهمترین عوامل این کاهش هستند.
در این گزارش آمده است که اختلال در عرضه نفت در پی جنگ میان آمریکا و ایران ایجاد شد؛ جنگی که باعث شد کشتیهای حامل نفت خام بیش از سه ماه در خلیج فارس متوقف بمانند و نتوانند با امنیت از تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، عبور کنند.
«جیم بورکهارد»، معاون و رئیس بخش تحقیقات نفت خام در مؤسسه S&P Global Energy، گفت: «آینده تنگه هرمز امروز نسبت به آغاز جنگ نامطمئنتر شده است.»
به گفته وی، ایران همچنان در تلاش است کنترل این آبراه را در اختیار داشته باشد و آمریکا نیز هنوز نتوانسته شرایط را به وضعیت عادی پیش از جنگ بازگرداند؛ موضوعی که احتمال بازگشت به شرایط سابق را کاهش داده است.
بر اساس این گزارش، میانگین تقاضای جهانی نفت در ماه مه به ۹۷.۹ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵.۳ میلیون بشکه در روز کاهش نشان میدهد. بخش عمده این افت مربوط به آسیا بوده است؛ منطقهای که وابستگی زیادی به نفت خاورمیانه دارد.
چین با کاهش ۱.۵ میلیون بشکهای در روز، معادل ۹ درصد، بیشترین افت تقاضا را در میان کشورهای جهان ثبت کرده است.
آمریکا برخلاف روند جهانی
در حالی که بیشتر کشورهای جهان با کاهش مصرف نفت روبهرو بودهاند، آمریکا استثنای اصلی این روند محسوب میشود. گزارش آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد مصرف بنزین در آمریکا طی سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است؛ این در حالی است که قیمت بنزین در جایگاهها در ماه مه حدود ۵۰ درصد بیشتر از سطح پیش از جنگ بود.
به گفته جیم بورکهارد، چین همزمان با افزایش قیمت نفت در بهار، خرید نفت از بازارهای جهانی را بهشدت کاهش داد و مصرف خود را نزدیک به ۶ میلیون بشکه در روز پایین آورد.
او افزود: «چین به این جمعبندی رسید که قیمتها بالاست و بحران وجود دارد. از آنجا که ذخایر راهبردی بزرگی در اختیار دارد، میتواند تقاضای خود را مدیریت کند و خرید نفت خام را تا حدود ۵۰ درصد کاهش دهد.»
«دنیل استرنوف»، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست جهانی انرژی دانشگاه کلمبیا، نیز گفت یکی از اقدامات چین توقف موقت افزایش ذخایر راهبردی نفت بود؛ ذخایری که پیش از آن روزانه نزدیک به یک میلیون بشکه به آن افزوده میشد.
به گفته او، گسترش استفاده از خودروهای برقی نیز روند کاهش مصرف سوختهای جادهای در چین را سرعت بخشیده است؛ بهگونهای که تقاضا برای بنزین و گازوئیل احتمالاً روزانه بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار بشکه کاهش خواهد یافت.
چرا قیمت نفت جهش نکرد؟
اگرچه با برقراری آتشبس شکننده در ماه ژوئن، بخشی از نفتکشها توانستند از تنگه هرمز عبور کنند و عرضه نفت افزایش یافت، اما حتی با تشدید دوباره تنشها میان آمریکا و ایران در هفتههای اخیر، قیمت نفت جهش قابل توجهی را تجربه نکرد.
بورکهارد در این باره گفت: «درگیری کنونی میان آمریکا و ایران دیگر شوک بزرگی برای بازار نفت محسوب نمیشود. این تنشها ممکن است قیمتها را چند دلار بالا یا پایین ببرد، اما با شوکی که در ابتدای بحران به بازار وارد شد، قابل مقایسه نیست.»
کارشناسان همچنین معتقدند کاهش تعداد خریداران نفت یکی دیگر از دلایل محدود ماندن رشد قیمتها بوده است.
به گفته بورکهارد، علاوه بر کاهش شدید مصرف در چین، برخی پالایشگاههای روسیه نیز در پی حملات پهپادی اوکراین آسیب دیده و از مدار تولید خارج شدهاند. همچنین تعدادی از پالایشگاههای خاورمیانه نیز همچنان از خسارات ناشی از جنگ رنج میبرند.
در نتیجه، قیمت فرآوردههای نفتی مانند بنزین و گازوئیل بیش از قیمت نفت خام در سطوح بالا باقی مانده است.
وی افزود: «در حال حاضر حجم زیادی نفت خام وارد بازار میشود، اما تقاضا برای خرید آن نسبت به گذشته کمتر شده است.»
قیمت بالای بنزین هم آمریکاییها را از رانندگی منصرف نکرد
بر اساس آمار انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا در ماه مه از ۴.۵۰ دلار فراتر رفت؛ رقمی که نسبت به آغاز جنگ بیش از ۵۰ درصد افزایش نشان میدهد.
با این حال، این افزایش قیمت باعث کاهش سفرهای جادهای نشد و مصرف بنزین در آمریکا طی سهماهه دوم سال افزایش یافت.
استرنوف معتقد است یکی از دلایل این موضوع آن است که سهم هزینه بنزین از درآمد خانوارهای آمریکایی طی سالهای اخیر کاهش یافته است. علاوه بر این، بسیاری از کارکنان پس از سالها دورکاری، دوباره به محل کار بازگشتهاند و همین مسئله تقاضا برای سوخت را افزایش داده است.
او گفت: «اگرچه قیمت بنزین از نظر سیاسی و اجتماعی موضوعی حساس است، اما برای خانوارهای پردرآمد آمریکایی، افزایش قیمت بیشتر باعث نارضایتی میشود تا کاهش واقعی میزان رانندگی.»
دیدگاهها