راهنمای صندوقهای سرمایهگذاری؛ روشی سادهتر برای ورود به بازار سرمایه
سرمایهگذاری در بازارهای مالی یکی از روشهای حفظ قدرت خرید و مدیریت دارایی در برابر تورم است. با این حال، فعالیت مستقیم در بازار سرمایه معمولاً به آموزش، پیگیری مستمر اخبار و تحلیل دادههای مالی نیاز دارد و با ریسک نوسان قیمت همراه است. همین پیچیدگی باعث میشود بخشی از افراد از ورود مستقیم به این بازار صرفنظر کنند یا دارایی خود را در گزینههای آشناتر نگه دارند.
اما سرمایهگذاری در بورس فقط به خرید و فروش مستقیم سهام محدود نیست. «صندوق سرمایهگذاری» (Investment Fund) ابزاری است که به افراد امکان میدهد با دانش پایه و بدون صرف زمان برای تحلیل روزانه بازار، بهصورت غیرمستقیم در مجموعهای از داراییها سرمایهگذاری کنند.
صندوق سرمایهگذاری یک واسطه مالی است که مبالغ سرمایهگذاران مختلف را جمعآوری میکند و آن را، بر اساس نوع و مقررات صندوق، در سبدی از داراییها مانند سهام شرکتها، اوراق با درآمد ثابت، طلا، سپردههای بانکی و سایر ابزارهای مجاز به کار میگیرد. مدیریت این سبد بر عهده تیمی حرفهای است که در چارچوب اساسنامه و امیدنامه صندوق تصمیمگیری میکند.
دارایی هر صندوق به بخشهای کوچکی تقسیم میشود که به هر بخش یک «واحد سرمایهگذاری» (Unit) میگویند. هر فرد متناسب با مبلغی که وارد صندوق میکند، مالک تعدادی از این واحدها میشود.
در صندوقهای مبتنی بر صدور و ابطال، به فرایند خرید واحدها «صدور» و به فرایند فروش آنها به صندوق «ابطال» گفته میشود. ارزش هر واحد بر اساس خالص ارزش داراییهای صندوق یا NAV محاسبه میشود. در صندوقهای قابل معامله، واحدها در بازار خرید و فروش میشوند و قیمت معامله ممکن است اندکی با NAV تفاوت داشته باشد.
فعالیت صندوقها در چارچوب مقررات بازار سرمایه و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار انجام میشود.
برای فعالیت در بازار سرمایه دو مسیر اصلی پیش رو دارید:
۱. سرمایهگذاری مستقیم: در این روش، فرد کد بورسی میگیرد و با تکیه بر تحلیل بنیادی، تکنیکال یا سایر روشهای ارزیابی، شخصاً درباره خرید و فروش اوراق بهادار تصمیم میگیرد. این مسیر به دانش، زمان و پیگیری مستمر نیاز دارد و مسئولیت تصمیمها و ریسکهای آن بر عهده سرمایهگذار است.
۲. سرمایهگذاری غیرمستقیم: در این روش، مدیریت دارایی به متخصصان سپرده میشود. خرید واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری و استفاده از خدمات سبدگردانی اختصاصی از نمونههای این مسیر هستند. مدیریت حرفهای میتواند احتمال خطاهای ناشی از کمتجربگی را کاهش دهد، اما ریسک سرمایهگذاری را از بین نمیبرد.
صندوقهای سرمایهگذاری، بهویژه برای افرادی که فرصت یا تخصص کافی برای معامله مستقیم ندارند، مزایای زیر را فراهم میکنند:
صندوقها بر اساس نوع داراییهای موجود در سبد و میزان نوسان آنها به گروههای مختلفی تقسیم میشوند. سطح ریسک و ترکیب دقیق هر صندوق باید از طریق امیدنامه و گزارشهای دورهای آن بررسی شود:
نوع صندوق
ترکیب اصلی داراییها
سطح ریسک
هدف و کارکرد
درآمد ثابت
۷۰ تا ۹۰ درصد اوراق مشارکت، اسناد خزانه و سپرده بانکی
بسیار کم
کسب سود معقول و روزشمار، بالاتر از سپردههای سنتی بانکی
مختلط
حدود نصف سهام و نصف اوراق با درآمد ثابت
متوسط
ایجاد تعادل میان ظرفیت رشد و کنترل نوسان
سهامی
عمدتاً سهام شرکتهای بورسی
بالا
کسب بازدهیهای چشمگیر در بلندمدت متناسب با رشد بورس
طلا و کالایی
گواهیهای سپرده سکه، شمش طلا و محصولات کشاورزی
متوسط تا بالا
سرمایهگذاری در طلا بدون دغدغه نگهداری فیزیکی و سرقت
شاخصی
سهام تشکیلدهنده یک شاخص خاص (مانند شاخص کل)
متناسب با شاخص
پیروی دقیق از روند کلی بازار با هزینه مدیریتی کمتر
اهرمی
سهام و حق تقدم با تکنیک اهرم مالی
متفاوت؛ واحدهای ممتاز پرریسکتر
کسب سود مضاعف در صعودها و پذیرش زیان بیشتر در نزولها
نکته: علاوهبر موارد بالا، صندوقهای دیگری مانند صندوق تضمین اصل سرمایه، صندوقهای بخشی (تمرکز روی یک صنعت خاص مثل فلزات یا پتروشیمی)، صندوق بازنشستگی تکمیلی و صندوقهای بازارگردانی نیز در بازار سرمایه فعال هستند.
صندوقها از نظر شیوه خرید و فروش به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. صندوقهای صدور و ابطالی: سرمایهگذار درخواست خرید یا فروش واحدها را در وبسایت یا سامانه اختصاصی صندوق ثبت میکند. قیمت صدور یا ابطال بر اساس NAV و مطابق زمانبندی اعلامشده صندوق محاسبه میشود و واریز وجه نیز به دوره تسویه آن بستگی دارد.
۲. صندوقهای قابل معامله (ETF): واحدهای این صندوقها مانند اوراق بهادار در سامانههای معاملاتی بورس خرید و فروش میشوند. برای معامله آنها داشتن کد بورسی لازم است و خرید و فروش در ساعات بازار و با قیمتهای ثبتشده در سفارشها انجام میشود. قیمت بازار واحدها ممکن است با NAV صندوق تفاوت داشته باشد.
در سالهای اخیر، پلتفرمهای مالی دیجیتال و نئوبانکها تلاش کردهاند تا فرایند پیچیده دسترسی به ابزارهای مالی را سادهتر کنند. یکی از نمونههای فعال در این زمینه، نئوبانک ویپاد است که امکان مدیریت هوشمند دارایی و سرمایهگذاری در صندوقهای بورسی را در اپلیکیشن موبایل خود فراهم کرده است. این ویژگی به کاربر اجازه میدهد بدون جابهجایی میان پلتفرمهای مختلف، خدمات بانکی و سرمایهگذاری را یکجا تجربه کند.
استفاده از این خدمت مستلزم ثبتنام در سامانه سجام و دریافت کد بورسی است و مبلغ سرمایهگذاری از موجودی حساب کاربر پرداخت میشود. ویپاد در حال حاضر سه گزینه سرمایهگذاری با دو رویکرد کلی درآمد ثابت و سرمایهگذاری در طلا در اختیار کاربران قرار میدهد:
۱. صندوق سرمایهگذاری طلای ریتون؛ سرمایهگذاری مبتنی بر نوسان بازار طلا
صندوق ریتون یک صندوق کالایی قابل معامله در بورس (ETF) است که بخش اصلی دارایی خود را در گواهی سپرده سکه و شمش طلا سرمایهگذاری میکند. این صندوق برای سرمایهگذارانی با ریسکپذیری متوسط و دید بلندمدت مناسبتر است. بازدهی ریتون تابع تغییرات قیمت طلا و سکه است و در دورههای نزولی میتواند با کاهش ارزش واحدها همراه شود. حذف دغدغه نگهداری فیزیکی، نپرداختن اجرت خرید طلای فیزیکی، امکان ورود با مبالغ کمتر و معافیت مالیاتی از ویژگیهای آن است.
۲. صندوق درآمد ثابت هزاره سوم پاد؛ کمریسک با واریز ماهانه
این صندوق مناسب افرادی است که یک جریان درآمدی منظم و بدون ریسک میخواهند. ویژگی بارز صندوق هزاره سوم پاد، تقسیم سود ماهانه است؛ سود سرمایهگذاری در پانزدهم هر ماه محاسبه شده و در اولین روز کاری بعدی به حساب فرد واریز میشود. نرخ سود اسمی پیشبینیشده برای این صندوق ۳۱ درصد سالانه است.
۳. صندوق درآمد ثابت پاسارگاد؛ کمریسک با بازدهی تجمیعی
این صندوق که از نوع قابل معامله (ETF) است، برای افرادی مناسب است که نیازی به برداشت سود ماهانه ندارند و ترجیح میدهند سود حاصله دوباره سرمایهگذاری شده و به ارزش واحدهایشان اضافه شود (سود مرکب). مزیت بزرگ صندوق پاسارگاد نداشتن نرخ شکست است؛ یعنی کاربر در هر زمان که بخواهد میتواند دارایی خود را بدون جریمه برداشت کند.
برای انتخاب صندوق باید میزان ریسکپذیری، افق زمانی، نیاز به دریافت سود دورهای و میزان اهمیت نقدشوندگی را در نظر گرفت. اگر دیدگاه شما کوتاهمدت است و امنیت اصل پول اولویت دارد، صندوقهای درآمد ثابت گزینهای ایدهآل هستند. اما اگر دیدگاهی بلندمدت (حداقل یک تا دو ساله) دارید و نوسانات مقطعی بازار شما را نگران نمیکند، ترکیب صندوقهای سهامی و طلا میتواند گزینههای منطقیای در برابر دیگر بازارها باشند.
خانواده ما
ارسال دیدگاه
دیدگاهها