روایت جانهایی که پای دکلها رفت؛ گزارشی از حمله به زیرساختهای ارتباطی هرمزگان در یک ماه گذشته
صبح یکشنبه بیستویکم تیرماه، سه مامور شبکه مخابرات هرمزگان میدانستند که آن روز را باید میان آهنهای داغ دکل ۳۰ متری جزیره بگذرانند؛ جایی که رطوبت ۷۰ درصدی هوا نفس را سنگین میکند. اما چند متر بالاتر از زمین، روی همان ارتفاعی که برای تعمیر دکل رفته بودند، صدای شلیک موشک پایان دیگری برای ماموریت آن روز رقم زد.
سه تفنگدار مخابرات زیر آفتاب تند جنوب یک بار از بندرعباس به بندر لنگه رفتند و بعد با قایق از بندر لنگه به فارور. جزیرهای بدون سکنه که تا اولین ساحل ۲۰ کیلومتر فاصله دارد و سایتهای موبایلی جزایر مجاور را زنجیروار از طریق ارتباطات رادیویی با دکلهای بعدی به هم متصل میکند.
«فرشید» و «سلام» دو کارمند دکلبند قدیمی اداره مخابرات هرمزگان در ارتفاعات دکل را تعمیر میکردند و نوح مهدوی، رئیس اداره داخل اتاقک تجهیزات بود که جنگنده از بالای سرشان عبور کرد. از موشکهایی که شلیک شد یکی پای دکل فرود آمد و دومی مستقیم به خود اتاقک برخورد کرد. همان اتاقکی که از آخرین عکس گرفتهشده معلوم است نوح مهدوی به داخل و خارج آن رفت و آمد داشته. اینها توضیحاتی است که مدیر روابط عمومی مخابرات استان هرمزگان به زومیت میدهد.
تصویر کاور: لحظاتی قبل از جان باختن نوح مهدوی در حمله موشکی آمریکا به دکل مخابراتی جزیره فارور
دو کارمند دیگر بعد از پایین آمدن از دکل یک ساعتتونیم زیر صخره، داخل آب پنهان شدند تا خطر جنگنده از آسمان محو شود
فرشید و سلام میدانستند ممکن است انفجارهای بعدی هم در راه باشد؛ از دکل پایین آمدند، هشت متر مانده به زمین خودشان را پرت کردند و با دست و پای شکسته و آسیبدیده برای نجات جانشان داخل آب پریدند. یک ساعتونیم زیر صخره، داخل آب پنهان شدند تا خطر از آسمان رفع شود.
نیروی کمکی که رسید آنها را به بیمارستان برد و نوح مهدوی، مرد ۴۵ ساله اصالتا بندر لنگهای با حدود ۲۰ سال سابقه کار در همان جزیره فارور جان باخت؛ جایی دور از خانهای که فرزند چهار سالهاش منتظر بازگشت او بود.
این تنها حملهای نبود که در یک ماه گذشته دکلها را هدف قرار داد و جان انسانها را گرفت. از هفته قبل یک دکل مخابراتی که پنج سال پیش از کار افتاده بود، در میان پاسگاه محیطبانی روستای سیدجوذر به منشا یک پرسش تبدیل شده است: آیا وجود همین دکل در بامداد ۲۳ تیرماه آن را به اشتباه تبدیل به هدف نظامی کرد؟
«ترکیب کنار هم قرار گرفتن دکل، حصارهای پایگاه محافظتشده محیط زیستی و یک سوله که محل انبار وسایل محیطبانی بود، ممکن است خانه آقای حسنزاده را به اشتباه برای آمریکا شبیه به یک منطقه نظامی و تبدیل به هدف دو موشک جنگی کرده باشد.» این را زارعی، یکی از محیطبانان منطقه به زومیت میگوید. دو موشکی که از آن حرف میزند یکی به مهمانسرا برخورد میکند و دیگری به انباری.
فرزندان آقای حسنزاده از زمانی که جام جهانی شروع شده بود تلویزیون خانهشان در حاجیآباد (واقع در شمال استان هرمزگان) را اینجا آورده بودند تا فوتبال ببینند. تلویزیون قبلی پاسگاه محیطبانی در جنگ پیشین بر اثر برخورد ترکش شکسته بود. سهم آنها از این جنگ اینبار فقط ترکش نبود؛ جنگندههای آمریکایی موشک را به سمت پاسگاه محیطبانی شلیک و به زندگی ۲۰ ساله خانواده در دل روستا پایان دادند.
آن شب سه نفر در مهمانسرای پاسگاه بودند؛ مهدی ۱۹ ساله، مهرشاد ۲۴ ساله پسران آقای حسنزاده و الناز کریمی، نامزد مهرشاد که او هم حدود ۲۴ سال داشت. محیطبان حسنزاده برای همراهی همسر بیمارش به بیمارستان رفته بود و همین جان آنها را نجات داد.
ساعت ۲:۲۰ دقیقه بامداد به سرپناهشان یعنی پاسگاه حمله شد. پیکر دو پسر آقای حسنزاده آسیب کمتری دیده بود اما پیکر عروس خانواده را بهسختی شناسایی کردند.
در حاجیآباد دو منطقه حفاظتشده با پوشش گیاهی و جانوری غنی قرار دارد. محیطبانها وقتی به این مناطق میروند دیگر نمیتوانند از موبایلهایشان استفاده کنند. آنتندهی در دل منطقه خشک و کوهستانی طارم صفر است. به همین خاطر هم مثل همه پاسگاههای محیطبانی از این دکلهای مخابراتی گذاشته بودند تا محیطبانها با بیسیم ارتباط بگیرند.
اگر از سالها پیش با بدهی سازمان محیط زیست به مخابرات تمام دکلها قطع نشده بودند باید از آنها برای ردیاب و فرکانسدهی بیسیمها استفاده میکردند. اما این دکلها همه جای مناطق حفاظتشده محیطزیستی قطع هستند.
سرپرست ادارهکل ارتباطات شرکت مخابرات ایران درباره این موضوع به زومیت توضیح میدهد: «قطعا آمریکاییها آن اطلاعات دقیق و اشراف کاملی به منطقه ندارند. بسیاری از اطلاعات ناقص به آنها فرمانهایی میدهد که متآسفانه باعث شده این اتفاق بیفتد. ممکن است بر اثر اطلاعات ناقص هم چنین موضوعی (برخورد با دکل محیط زیستی) رخ داده باشد که نمیشود آن را تکذیب کرد.»
به گفته قاسمینژاد، یک فعال محیط زیست بومی ساکن منطقه «موشک اول با انبار برخورد کرده بود. همان انبار انباشت علوفه، تراکتور و تجهیزات محیطبانی، از تانکر گرفته تا وسایل دیگر آبرسانی. بعد هم در ضربه دوم اتاقک نگهبانی ویران شده است.»
زارعی، محیطبان حاجیآبادی میگوید: «حسنزاده نزدیک به ۲۰ سال در این پاسگاه زندگی کرده و سالها خطر رویارویی با شکارچیان غیرمجاز، شبهای گشتزنی و سختی زندگی در منطقه حفاظتشده را پشت سر گذاشته بود. اما سرانجام این شکارچیان نبودند که بزرگترین خسارت را به او زدند. او دو سال مانده به بازنشستگی، در حمله موشکی هرچه داشت زیر آوار از دست داد. فرزندانش، وسایل خانه، دو خودروی پژو و پراید که بقایای مچالهشده آن حتی از تصاویر هم قابل تشخیص نیست.»
قاسمینژاد، فعال محیط زیست میگوید که این روزها در جنوب کشور سولهها معمولا از حملات در امان نمیمانند. به گفته او، فرقی نمیکند سوله خالی باشد، کارخانه باشد یا مرغداری؛ «مبنای جنگندههای آمریکایی این است که شاید روزی از سولهها استفاده شود یا الان در حال استفاده باشد.»
نه این آخرین حمله به دکلهای مخابراتی بود و نه اینها آخرین خونهایی بودند که پای دکلها ریخته شدند. مریم حیدریپور تمام جنگ گذشته با شنیدن صدای حملات بچهها را زیر تخت میفرستاد. آنها در حملاتی که به دکل بالای تپه خانهشان شده بود آنقدر صدای موشک و انفجار شنیده بودند که میدانستند وقتی جنگنده نزدیک میشود باید کجای خانه پناه بگیرند.
بیستوپنجم تیرماه، ساعت ۲۱:۳۵ همه با شنیدن موشک اول زیر و نزدیک تخت پناه بردند: دو دختر، پدر و مادربزرگ و عمه. اما خبری از دو نفر نبود. مادر و «میران» دو و نیم ساله. میران در حیاط بود که موشک شلیک اول شد.
مادر برخلاف همیشه بهجای پناه گرفتن، به سمت حیاط میرود، خودش را به روی پسرش میاندازد در موشک بعدی ترکش سینه مادر را میشکافد و آبگرمکن روی او میافتد. میران با جراحت زیاد به بیمارستان میرود ولی مادر بعد از چند دقیقه در همان حیاط در خانه خودشان در «تپه اللهاکبر» جان خود را از دست میدهد. این توضیحات را یکی از اقوام نزدیک مریم حیدریپور به زومیت میدهد.
دکل مخابراتی سازمان تنظیم مقررات بالای تپه در ۱۰۰ متری خانه آنها قرار داشت. این ساختمان بیستودوم تیرماه یک بار هدف قرار گرفت. به همین خاطر بود که خانواده میران و مریم آن روز صبح پنجشنبه به روستا رفته بودند تا خطر را برای چند ساعتی از خود دور کنند. فقط چند ساعت از بازگشتشان به خانه میگذشت که بار دیگر به دکل حمله شد. دکلی که در جنگ قبلی هم بارها هدف حمله قرار گرفته و جانهایی پای آن ریخته شده بود.
بر اثر حمله روز بیستوپنجم تیرماه، هشت نفر مجروح شدند، ماشینهایی که در کوچه پارک بودند آسیب دیدند و حالا به دنبال مرگ مریم خانم ۳۷ ساله اکثرا خانه خود را دیگر خالی کردهاند.
در جنگ چهل روزه و همچنین حملات آمریکا در یک ماه گذشته، شبکه ارتباطی کشور بارها در تیررس قرار گرفت. این را معاون بینالملل وزارت ارتباطات و سرپرست ادارهکل ارتباطات شرکت مخابرات ایران به زومیت میگویند.
در جنگ چهل روزه حدود ۶۰۰ نقطه ارتباطی اپراتورهای مختلف آسیب دیدند
به گفته داوود زارعیان، سرپرست ادارهکل ارتباطات شرکت مخابرات ایران «در مجموع در جنگ چهلروزه حدود ۶۰۰ نقطه ارتباطی متعلق به اپراتورهای مختلف (شرکت مخابرات ایران، ایرانسل و سایر شرکتها)، مراکز مخابراتی و دفاتر ارتباطی آسیب دیدند.»
به گفته او، ماموریت سه کارمند مخابرات بندرعباسی به جزیره فارور هم به این علت بود که «پیش از این دکل مخابراتی که مشترک با برخی از نهادهای دیگر است در این جزیره از سوی آمریکا مورد هدف قرار داده بود.»
بررسی زومیت نشان میدهد پیش از نقض آتشبس هم به سایتهای مخابراتی کشور حمله شده است. برای مثال عصر جمعه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ به ایستگاه مخابراتی مستقر در جوار سایت رادار سوباشی در همدان حمله شد که «حسین احمدی» از کارکنان شرکت ارتباطات زیرساخت، در این نقظه جان خود را از دست داد.
سپس هفتم تیرماه به دکل مخابراتی سیریک حمله شد که بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه ایران اولین نقض آتشبس آمریکا بعد از جنگ ۴۰ روزه بود. بر اساس منابع رسمی داخلی سهشنبه دوم تیرماه هم همان دکل دوباره مورد حمله موشکهای آمریکایی قرار گرفت.
۲۱ تیرماه دکل مخابراتی جزیره فارور و یک روز بعد هم بار دیگر دکل مخابراتی سیریک مورد حمله قرار گرفت. ۲۵ تیرماه به یک دکل مخابراتی در بندرعباس حمله شد که بر اثر آن یک زن به دنبال شدت جراحات جان خود را از دست داد و همچنین دست فرزند یکسالهاش قطع شد و یک ترکش به قفسه سینه او اصابت کرد.
۲۵ تیر ماه به یک دکل مخابراتی در بندرعباس حمله شد که بر اثر آن یک زن به دنبال شدت جراحات جان خود را از دست داد
بخشی از حملات هم به شکل غیرمستقیم شبکه ارتباطی بخشهایی از بندرعباس را تحت تاثیر قرار داد. برای مثال در بیستوششم تیرماه آنتندهی همراه اول و مخابرات در شمال استان هرمزگان قطع شد. بررسیهای زومیت نشان میدهد با حمله جنگندهها به تونل شهید میرزایی و پل رودخانه شور استان، مسیر انتقال دیتا با کمک فیبر نوری دچار مشکل شده بود.
محمدحافظ حکمی، معاون امور بینالملل وزارت ارتباطات، درباره اشکال مستقیم و غیرمستقیم این حملات به شبکه مخابراتی میگوید که آسیبهای واردشده تنها محدود به دکلهای مخابراتی یا شبکه فیبر نوری نیست، بلکه مراکز HF (مدیریت فرکانس کشور) در استانهای هرمزگان، فارس و قزوین هم هدف قرار گرفتهاند. او تاکید میکند که با وجود این اقدامات پایداری شبکه ارتباطی کشور حفظ شده است.
حکمی میگوید: «از بین بردن شبکه ارتباطی مردم و مختل کردن بستر اطلاعرسانی از ابعاد ابتدایی این جنگ است. این رفتار مصداق بارز تخلف آشکار از حقوق بینالملل و حمله به زیرساختهای غیرنظامی محسوب میشود که پیش از این در جریان جنگ ۴۰ روزه رمضان سابقه داشته است.» معاونت بینالملل وزارتخانه، شکایت رسمی خود را در اجلاس قبلی شورای اتحادیه جهانی مخابرات (ITU) در ژنو ثبت کرده است.
او درباره علت این حملات توضیح میدهد: «بخشی از این اقدامات ممکن است ریشه در استراتژیهای نظامی آنها داشته باشد که اظهارنظر دقیق درباره آن در صلاحیت نیروهای مسلح و ستاد کل است؛ اما بعد دیگر این حملات، هراس از ارتباطات مردمی، تولید محتوا و روایتهایی است که شهروندان از داخل این مناطق از ابعاد جنایات آنها ارائه میدهند. همین موضوع حاکی از اهمیت باز ماندن بستر اینترنت بینالملل برای انعکاس فداکاری مردم و ظلمی است که به آنها روا داشته میشود.»
خانواده ما
ارسال دیدگاه
دیدگاهها