به گزارش اقتصاد نیوز، برزو حقشناس، کارشناس و تحلیلگر بازارهای مالی در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با اشاره به چشمانداز بازار سرمایه، اظهار کرد: یکی از مهمترین مؤلفههای تداوم رشد بازار، استمرار سودآوری شرکتهاست.
به گفته وی، رویکرد دولت جدید در حذف ارز ترجیحی و اصلاح سازوکار قیمتگذاری ارز مبادلهای، از منظر بنیادی یکی از بهترین دورههای بازار سرمایه در ۵۰ سال گذشته را رقم زده است، اما متأسفانه این مقطع با یکی از سختترین دورههای ریسکهای سیستماتیک همزمان شده و همین مسئله باعث شده دو عامل کاملاً متضاد بهطور همزمان بر بازار اثرگذار باشند.
وی افزود: در سال جاری، با وجود شرایط موجود، صورتهای مالی شرکتها و پیشبینیهایی که از عملکرد آنها منتشر شده، بسیار امیدوارکننده است و وضعیت سودآوری شرکتها را میتوان «عالی» ارزیابی کرد. اکنون این پرسش مطرح است که آیا این روند میتواند در ادامه سال نیز حفظ شود یا خیر.
حقشناس با بیان اینکه رشد نرخ ارز یکی از عوامل حمایتی بازار سرمایه است، گفت: بخش قابل توجهی از شرکتهای بورسی صادراتمحور هستند و افزایش نرخ ارز به سودآوری آنها کمک میکند. از سوی دیگر، کاهش ارزش دلاری بازار سرمایه و افزایش تورم نیز از دیگر عواملی است که میتواند از بورس حمایت کند. بورس ایران همواره بازاری تورممحور بوده و در دورههایی که تورم افزایش یافته، بازار سرمایه نیز از آن منتفع شده است.
این تحلیلگر بازارهای مالی در ادامه مهمترین چالشهای پیشروی بورس را برشمرد و اظهار کرد: ریسکهای سیستماتیک، رکود اقتصادی، افزایش نرخ بهره و ناترازی انرژی از مهمترین تهدیدهای بازار سرمایه هستند. ناترازی انرژی نیز هر سال نسبت به سال قبل تشدید میشود و متأسفانه امسال آسیب بیشتری به فعالیت شرکتها وارد کرده است.
وی با اشاره به بررسی نسبت شاخص کل و نسبت قیمت به درآمد گذشتهنگر (P/E TTM) بازار سرمایه گفت: هر زمان که سود شرکتها رشد کرده، شاخص کل نیز بهطور طبیعی افزایش یافته است. البته رشد سال ۱۳۹۹ شرایطی غیرطبیعی داشت و به همین دلیل مبنای مقایسه را از سال ۱۴۰۱ در نظر گرفتهایم.
حقشناس ادامه داد: میانگین نسبت P/E بازار از سال ۱۴۰۱ تاکنون حدود ۷.۳ واحد بوده، در حالی که هماکنون این نسبت به حدود ۶.۳ واحد رسیده است. از سوی دیگر، گزارشهای مالی شرکتها یکی پس از دیگری بهتر از انتظار منتشر میشوند و رکوردهای جدیدی را ثبت میکنند. به همین دلیل، اگر ریسکهای سیستماتیک اجازه دهند، از منظر ارزشگذاری نه تنها بازار سرمایه با ریسک جدی مواجه نیست، بلکه در شرایط فعلی از جذابیت بالایی نیز برخوردار است.
وی افزود: یکی دیگر از شاخصهایی که بررسی کردیم، میزان فروش شرکتها بود. بازار هنوز بهطور کامل آثار این گزارشها را در قیمت سهام منعکس نکرده است. گزارشهایی که طی روزهای اخیر منتشر شدهاند، واقعاً شگفتانگیز هستند و نشان میدهند عملکرد شرکتها فراتر از انتظارات بوده است. بنابراین اگر اقتصاد به شرایط عادی بازگردد، میتوان انتظار داشت ادامه سال نیز برای بازار سرمایه سالی مناسب باشد.
این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به مقایسه عملکرد شرکتها با مدت مشابه سال گذشته و نرخ تورم نقطهبهنقطه اظهار کرد: عمده شرکتها موفق شدهاند فروش فصلی خود را همگام با نرخ تورم افزایش دهند. البته برخی صنایع از جمله گروه دارویی و لوازم خانگی در سهماهه نخست سال عملکرد ضعیفتری داشتند که بخش عمده آن ناشی از آثار جنگ و تعطیلیهایی بود که مستقیماً این صنایع را تحت تأثیر قرار داد.
حقشناس تأکید کرد: افزایش مبلغ فروش بهتنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد شرکتها نیست، زیرا مهمتر از آن حفظ حاشیه سود است. بررسیهای انجامشده نشان میدهد اکثر شرکتها نه تنها موفق به حفظ حاشیه سود خود شدهاند، بلکه در برخی صنایع مانند محصولات غذایی حتی شاهد افزایش حاشیه سود نیز بودهایم. این موضوع نشان میدهد رشد فروش صرفاً به افزایش درآمد اسمی محدود نشده و به افزایش سودآوری نیز منجر شده است.
وی ادامه داد: در برخی گروهها مانند محصولات کشاورزی نیز حاشیه سود حفظ شده است. از آنجا که بخش مهمی از افزایش نرخ فروش این شرکتها در خردادماه اعمال شده، انتظار میرود آثار آن در گزارشهای دورههای بعدی با وضوح بیشتری نمایان شود و حاشیه سود این شرکتها بیش از گذشته بهبود یابد.
این تحلیلگر بازارهای مالی در پایان خاطرنشان کرد: نکته مهم آن است که رشد مبلغ فروش تنها ناشی از افزایش قیمت محصولات نبوده، بلکه در بسیاری از شرکتها مقدار فروش نیز افزایش یافته است.
این موضوع نشانه مثبتی برای استمرار روند سودآوری شرکتها محسوب میشود، هرچند همچنان ریسکهای سیستماتیک، رکود اقتصادی، نرخ بهره و ناترازی انرژی مهمترین عوامل تهدیدکننده بازار سرمایه در ادامه سال خواهند بود.
دیدگاهها