چرا باز ماندن بازار به نفع سهامداران است؟

به گزارش پول و تجارت به نقل از ایسنا، بورس تهران در ماه‌های اخیر تحت تأثیر مجموعه‌ای از ریسک‌های سیاسی، اقتصادی و ابهام‌های کلان قرار داشته است. با این حال، بازار برخلاف دوره‌های گذشته به فعالیت خود ادامه داده و بسیاری از کارشناسان این موضوع را نشانه‌ای از بلوغ بیشتر بازار سرمایه می‌دانند.

در چنین فضایی، یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث، حفظ نقدشوندگی بازار است؛ عاملی که از نگاه فعالان بازار، مهم‌ترین مزیت بورس در مقایسه با سایر بازار‌های دارایی به شمار می‌رود. تجربه بازار‌های مالی نیز نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران بیش از افت قیمت‌ها، از قفل شدن دارایی‌های خود و ناتوانی در انجام معامله نگران هستند.

در همین زمینه، مهدی قلی‌پور - کارشناس بازار سرمایه - معتقد است روند اخیر بازار با وجود ریسک‌های موجود منطقی بوده است.

به گفته وی، بازار روند معقولی را با توجه به ریسک‌ها و عدم‌اطمینان‌های کلان حاکم بر اقتصاد و سیاست پیموده است و جبران بیشتر عقب‌افتادگی ارزش دارایی‌ها در بازار نسبت به افت ارزش پول ملی همچنان محتمل است.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بخشی از تحلیلگران نیز معتقدند ارزش بسیاری از سهام هنوز متناسب با تورم و کاهش ارزش پول ملی تعدیل نشده و در صورت کاهش سطح نااطمینانی‌ها، ظرفیت رشد در بازار همچنان وجود دارد. از سوی دیگر، مسئله باز یا بسته بودن بازار در شرایط پرریسک نیز به یکی از محور‌های اصلی تحلیل‌ها تبدیل شده است.

قلی‌پور در این باره تأکید دارد نقدشوندگی مهم‌ترین رکن بازار سرمایه است و اهمیت آن از نوسان قیمت بیشتر است. با توجه به این‌که تنش‌های اخیر وارد فاز فرسایشی شده‌اند، دیگر نمی‌توان آنها را شوکی دانست که تعطیلی بازار را توجیه کند.

این کارشناس بازار سرمایه می‌گوید ریسک بسته شدن بازار و قفل شدن دارایی‌ها برای سرمایه‌گذاران از سایر ریسک‌ها، از جمله ریسک ناشی از نوسانات قیمت، آزاردهنده‌تر و پرهزینه‌تر است.

موضوع دیگری که در این میان اهمیت دارد، تأثیر تعطیلی بورس بر ابزار‌های نوین مالی است. در سال‌های اخیر سهم ابزار‌های مشتقه، قرارداد‌های اختیار معامله و سایر ابزار‌های مدیریت ریسک در بازار سرمایه افزایش یافته است. توقف معاملات می‌تواند سازوکار قیمت‌گذاری این ابزار‌ها را مختل کرده و کارکرد آنها را کاهش دهد.

در این زمینه قلی‌پور معتقد است بسیاری از ابزار‌های مالی، به‌ویژه ابزار‌های مشتقه، بر مبنای تعداد روز‌های باقی‌مانده تا سررسید قیمت‌گذاری می‌شوند و تعطیلی بازار می‌تواند به دارندگان این ابزار‌ها آسیب وارد کند و کارکرد آنها را در مدیریت ریسک مختل سازد.

به اعتقاد تحلیلگران، در اغلب بورس‌های دنیا توقف معاملات تنها در شرایط وقوع بحران‌های بسیار شدید، اختلال در زیرساخت‌های معاملاتی یا وقوع شوک‌های لحظه‌ای و غیرقابل کنترل انجام می‌شود. این در حالی است که بازار سرمایه ایران علاوه بر سازوکار توقف نمادها، از ابزار دامنه نوسان نیز برخوردار است؛ ابزاری که خود تا حدی از بروز نوسانات شدید روزانه جلوگیری می‌کند.

قلی‌پور نیز با اشاره به این موضوع تأکید می‌کند: در بازار سرمایه ایران که دامنه نوسان به‌صورت ذاتی از بروز شوک‌های شدید قیمتی جلوگیری می‌کند، باز ماندن بازار گزینه مناسب‌تری است.

در مجموع، هرچند فضای اقتصاد ایران همچنان با نااطمینانی‌های متعددی روبه‌رو است، اما بسیاری از کارشناسان بر این باورند که حفظ جریان معاملات، تقویت نقدشوندگی و فراهم بودن امکان تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاران، مهم‌ترین عامل حفظ اعتماد به بازار سرمایه است؛ اعتمادی که می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت تدریجی سرمایه‌ها و جبران بخشی از عقب‌ماندگی ارزش دارایی‌ها در صورت کاهش ریسک‌های کلان باشد.