اثر نوسانات قیمت فلزات بر بازار اتصالات و تجهیزات تأسیساتی

به گزارش پول و تجارت بازار فلزات پایه (مس، آلومینیوم، روی و نیکل) طی دو سال گذشته یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را در خاورمیانه پشت سر گذاشته است. این فلزات مواد اولیه اصلی اتصالات، شیرآلات و تجهیزات مسیر آب و گاز ساختمان هستند، برای همین هر تکانه در بازار جهانی، با فاصله‌ای چند هفته‌ای، روی قیمت و حتی کیفیت محصولات تأسیساتی داخلی اثر می‌گذارد. در این گزارش، روند بازار در دو دوره جنگی اخیر منطقه و بازه آرامش میان آن‌ها را بررسی می‌کنیم تا پیمانکاران و خریداران اتصالات و تجهیزات تاسیساتی بتوانند با نگاهی دقیق تر روند بازار رصد کنند و خرید خود را انجام دهند .

در این دوره، بازار میلگرد واکنش شدیدی نشان نداد؛ قیمت‌ها در محدوده ۳۲ تا ۳۸ هزار تومان باقی ماندند و بیشتر حجم معاملات کاهش یافت تا خود قیمت. عامل غالب در آن مقطع، رکود تقاضا بود، نه جهش قیمتی ناشی از فلزات جهانی.

اما در بازار طلا و سکه تصویر متفاوتی دیده شد: قیمت سکه تمام نزدیک ۴ درصد و طلای ۱۸ عیار حدود ۲.۳ درصد رشد کرد، در حالی که دلار تنها حدود ۱ درصد بالا رفت. این فاصله نشان می‌دهد در آن دوره، تقاضای پوششی برای طلا شدیدتر از فشار مستقیم بر نرخ ارز بود.

پس از آتش‌بس، با آرام‌شدن نرخ ارز، قیمت آهن‌آلات هم به محدوده پیش از جنگ بازگشت. نکته جالب برای صادرکنندگان این‌که صادرات فولاد در ماه‌های بعد، به‌خصوص در اقلام خام مثل کنسانتره و اسلب، رشد چشمگیری داشت.

دور دوم تنش، ماهیت متفاوتی داشت. برخلاف جنگ اول که بیشتر از مسیر رکود تقاضا اثر گذاشت، این‌بار فشار از سمت عرضه فیزیکی وارد شد:

نتیجه این فشار در نرخ جهانی فلزات هم دیده شد؛ مس و آلومینیوم به سقف چندساله نزدیک شدند. تفاوت کلیدی این دوره با جنگ اول این است که فشار این‌بار مستقیماً از مسیر هزینه مواد اولیه به بازار داخلی منتقل شد، نه صرفاً از مسیر رکود تقاضا یا روان بازار.

داده‌های چند هفته اخیر نشان می‌دهند واکنش قیمت به نرخ ارز خطی نیست. در یک بازه که دلار حدود ۶ درصد رشد کرد، لوله صنعتی و داربستی هم‌جهت با ارز گران شدند، اما لوله گالوانیزه و لوله مبلی برعکس، ارزان‌تر شدند — به احتمال زیاد به‌خاطر تنظیم موجودی انبار، نه ضعف تقاضا.

در بازار مس کاتد هم نشانه کمبود دیده می‌شود؛ در یکی از عرضه‌های اخیر بورس کالا، تقاضا تقریباً دو برابر عرضه بود. این یعنی با وجود قیمت‌های بالا، تولیدکنندگان اتصالات همچنان برای تأمین مواد اولیه با کمبود مواجه‌اند.

بخش حساس این گزارش، واکنش تولیدکنندگان اتصالات و شیرآلات به گران‌شدن آلیاژ برنج (مس و روی) است. طبق مشاهدات این بازار، سه واکنش رایج در برابر فشار قیمتی دیده می‌شود:

هم‌زمان، اعتبار پیش‌فاکتورهای فروش از چند هفته به چند روز رسیده که خودش گویای شدت نوسان است. نکته مثبت این‌که بی‌ثباتی ارز، فاصله قیمتی محصول وارداتی با تولید داخلی را زیاد کرده و بخشی از تقاضا را به سمت تولیدکنندگان داخلی سوق داده است.

نوسان قیمت در این بازار معمولاً محصول چند عامل هم‌زمان است:

چالش دیگر این بازار، طولانی‌بودن زنجیره واسطه‌ها از کارخانه تا خریدار نهایی است که شفافیت قیمت نهایی را کم می‌کند.

برای پیمانکاران، تولیدکنندگان و خریدارانی که در این شرایط باید تصمیم بگیرند، پنج ملاک زیر اهمیت دارد:

در شرایطی که قیمت مواد اولیه هفته‌به‌هفته تغییر می‌کند و همان‌طور که اشاره شد، پیش‌فاکتورهای فروش هم دیگر اعتبار چندهفته‌ای ندارند، تکیه بر ذهنیت قیمتی چند ماه قبل می‌تواند تصمیم خرید را به‌کلی اشتباه کند. به همین دلیل، پیش از هر خرید یا برآورد هزینه پروژه، لازم است قیمت به‌روز و از منبعی معتبر مثل سحرگاز و پول و تجارت استعلام شود، نه از حافظه یا آخرین فاکتور موجود.

این موضوع به‌خصوص برای اتصالات مانیسمان که در خطوط فشار قوی گاز و آب کاربرد دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چون هرگونه افت کیفیت پنهان در این قطعات (کاهش وزن یا ضعف در جوش و آلیاژ) مستقیماً روی ایمنی خط انتقال اثر می‌گذارد. از آنجا که تأمین این قطعات مستقیماً روی ایمنی و طول عمر تأسیسات اثر می‌گذارد، پیش از خرید بهتر است قیمت لوله و اتصالات فلزی از منابع معتبر و به‌روز استعلام شود؛ برای این منظور می‌توان به لیست قیمت اتصالات مانیسمان در سایت سحرگاز مراجعه کرد که به‌صورت روزآمد در اختیار پیمانکاران و خریداران قرار می‌گیرد.