فایل DLL چیست و چگونه ارورهای رایج آن را در ویندوز رفع کنیم

در این مقاله با فایل DLL، انواع و روش رفع خطاهای رایج مرتبط با آن در ویندوز آشنا می‌شوید.

اگر هنگام باز کردن بازی یا نرم‌افزار روی ویندوز با پیام خطایی مثل XXX.dll file not found روبه‌رو شده باشید، احتمالاً می‌پرسید فایل DLL چیست و چرا برای اجرای درست برنامه‌ها این‌قدر اهمیت دارد. در این مقاله به زبان ساده توضیح می‌دهیم DLL چیست، چه کاربردی دارد و چطور خطاهای مربوط به آن را با روش‌های ساده در ویندوز رفع کنیم.

کلمه DLL مخفف Dynamic Link Library یا «کتابخانه پیوند پویا» است. فایل DLL در واقع نوعی کتابخانه‌ی نرم‌افزاری حاوی کد، توابع و داده‌هایی است که چند برنامه‌ی مختلف می‌توانند هم‌زمان از آن استفاده کنند. به‌جای این‌که هر نرم‌افزار همه کدهای موردنیازش را به‌صورت مستقل در خودش داشته باشد، بخشی از آن کدها در فایل‌های DLL جداگانه نگهداری می‌شوند و برنامه‌ها در زمان اجرا و نه در زمان نصب، به آن‌ها متصل می‌شوند. دقیقاً به‌همین دلیل به چنین فایل‌هایی پویا می‌گویند، زیرا پیوند بین برنامه و کتابخانه در لحظه اجرا شکل می‌گیرد، نه از قبل.

ساختار DLL، فناوری اصلی سیستم‌عامل ویندوز مایکروسافت است و طبق مستندات رسمی این شرکت، بخش بزرگی از عملکردهای هسته‌ی ویندوز از طریق فایل‌های ماژولار DLL ارائه می‌شود.

استفاده از فایل‌های DLL چند مزیت اصلی برای ویندوز و برنامه‌نویسان دارد:

فایل‌های DLL همیشه با پسوند dll. شناخته نمی‌شوند و گاهی با نام‌های دیگری در ویندوز نمایش می‌یابند:

پیام DLL file not found یا DLL file missing به یکی از این دلایل ظاهر می‌شود:

قبل از هر اقدامی، این نکته‌ی مهم را در نظر بگیرید که هرگز فایل DLL موردنیازتان را از سایت‌های مشکوک و ناشناس دانلود نکنید زیرا این کار می‌تواند سیستم شما را در معرض بدافزار قرار دهد. در عوض این روش‌های امن را امتحان کنید:

اگر مجبور هستید فایل DLL موردنیازتان را از سایت‌های متفرقه دانلود کنید، قبل از این کار لینک فایل موردنظر را در سایت Virustotal جستجو و از امن بودن آن اطمینان حاصل کنید.

حمله‌ای به نام DLL Hijacking یا سرقت مسیر بارگذاری DLL وجود دارد که در آن، مهاجم فایل DLL آلوده را با نام مشابه یک فایل قانونی در مسیری قرار می‌دهد که ویندوز زودتر آن را جست‌وجو می‌کند و در نتیجه برنامه به‌جای فایل اصلی، نسخه‌ی مخرب را اجرا می‌کند.

کارشناسان امنیتی همواره توصیه می‌کنند فایل‌های DLL فقط از منبع رسمی نرم‌افزار یا مایکروسافت دریافت شوند، نه از سایت‌های دانلود فایل dll رایگان که در نتایج جست‌وجو زیاد دیده می‌شوند. اگر آنتی‌ویروس شما نسبت به فایل dll خاصی هشدار داد، پیش از نادیده گرفتن آن، حتماً منبع فایل را بررسی کنید.

بله. اگر فایل DLL حذف‌شده در چند برنامه یا خودِ ویندوز استفاده شود، حذف آن می‌تواند باعث خطا در اجرای برنامه‌ها یا حتی ناپایداری سیستم‌عامل شود. به همین دلیل توصیه نمی‌شود فایل‌های DLL را به‌صورت دستی حذف کنید، مگر مطمئن باشید کاربرد دیگری ندارند.

خیر، این کار توصیه نمی‌شود. بسیاری از سایت‌هایی که فایل‌های DLL رایگان ارائه می‌دهند می‌توانند نسخه‌های آلوده به بدافزار را توزیع کنند. روش امن، استفاده از Windows Update، دستور sfc /scannow یا نصب مجدد نرم‌افزار از منبع رسمی است.

فایل EXE یک برنامه اجرایی مستقل است که کاربر یا سیستم آن را به‌طور مستقیم اجرا می‌شود، اما فایل DLL به‌تنهایی اجرا نمی‌شود و فقط زمانی که برنامه یا فایل EXE دیگری آن را فراخوانی کند، فعال خواهد شد.

خانواده ما