به گزارش پول و تجارت به نقل از خبرآنلاین، ژنرال سید عاصم منیر یکی از کلیدیترین و پراهمیتترین چهرههای سالهای اخیر در پاکستان و منطقه به حساب میآید. انتصاب او در نوامبر ۲۰۲۲، در برههای بسیار حساس از تاریخ پاکستان صورت گرفت؛ زمانی که کشور با بحران شدید اقتصادی، بیثباتی سیاسی بیسابقه و موج جدیدی از ناامنیها مواجه بود. ارتش پاکستان همواره یکی از تاثیرگذارترین نهادها در ساختار سیاسی، امنیتی و اقتصادی این کشور بوده است و همین امر به اهمیت این چهره قدرتمند پاکستانی اضافه کرده است.
به تازگی پارلمان پاکستان با تصویب تغییرات قانونی جدید، اختیارات کمسابقهای را به فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، واگذار کرده است.
در عین حال منیر توانستهاست روابط بسیار نزدیک شخصی با رئیس جمهور آمریکا برقرار کند، تا جایی که به گزارش رسانهها، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا او را «فیلد مارشال محبوب من» خطاب کردهاست. نفوذ منیر در سیاست آمریکا با سرمایهگذاری در تجارت شخصی فرزندان ترامپ و پذیرش رمزارز خانوادگی ترامپ به عنوان ابزار تجارت رسمی در پاکستان افزایش پیدا کرد.
پیشینه و مسیر صعود
عاصم منیر مسیر نظامی خود را از طریق دوره خدمت کوتاه خدمت آغاز کرد. ویژگی برجسته نظامی او، تجربه فراوان در مناطق مرزی حساس و سازمانهای اطلاعاتی پاکستان است.
او یکی از معدود فرماندهانی است که هدایت هر دو سازمان برجسته اطلاعاتی کشور را بر عهده داشته است: در زمان ریاست اطلاعات نظامی، او در این سمت توانست اشراف کاملی بر تحولات داخلی و امنیت مرزی پیدا کند. عاصم منیر در سال ۲۰۱۸، او به عنوان رئیس سازمان قدرتمند ISI منصوب شد؛ اگرچه دوره ریاست او در این سازمان بسیار کوتاه بود و پس از حدود هشت ماه جای خود را به ژنرال فیض حمید داد، اما تجربه ارزشمندی در حوزه ژئوپلیتیک منطقهای برای او به همراه داشت.
علاوه بر این، فرماندهی سپاه ۲۳ در منطقه گلگت-بلتستان و خدمت در نیروهای حفظ صلح سازمان ملل، پیشینه عملیاتی و دیپلماتیک او را تکمیل کرد.
یکی دیگر از وجوه متمایز منیر، حفظ کامل قرآن است که در فرهنگ نظامی و اجتماعی پاکستان، پرستیژ ویژهای به او میبخشد.
چالشهای داخلی و پرونده عمران خان
آغاز دوران فرماندهی عاصم منیر با بحران عمیق سیاسی همزمان بود. پس از برکناری عمران خان، نخستوزیر سابق پاکستان از طریق رای عدم اعتماد در اوایل ۲۰۲۲، تنش میان حزب جنبش انصاف (PTI) و بدنه ارتش به اوج خود رسید.
وقایع ۹ مه ۲۰۲۳، نقطه عطفی در دوران فرماندهی منیر محسوب میشود. در این روز، معترضان و طرفداران عمران خان پس از بازداشت او، به مقرها و تاسیسات نظامی ارتش در شهرهای مختلف حملهور شدند. واکنش عاصم منیر به این رویداد، برخورد سختگیرانه و قاطعانه بود. ارتش زیر نظر او، اقدامات حقوقی و قضایی گستردهای را ضد عاملان این حملات آغاز کرد و خط قرمزی پررنگ میان دخالت در امور نظامی و رقابتهای سیاسی کشید. این رویدادها نشان داد که منیر در حفظ انسجام و اقتدار سنتی ارتش با هیچ جریانی مصالحه نخواهد کرد.
یکی از رخدادهای دوران ژنرال منیر، ورود مستقیم ارتش به حوزه بازسازی اقتصادی کشور بود. با درک این واقعیت که امنیت ملی بدون ثبات اقتصادی ممکن نیست، ارتش پاکستان زیر نظر منیر در شکلگیری «شورای تسهیل سرمایهگذاری ویژه» (SIFC) نقش محور ایفا کرد.
هدف این شورا، جذب سرمایهگذاریهای مستقیم خارجی (بهویژه از کشورهای حاشیه خلیج فارس و چین) در بخشهای کشاورزی، معدن، فناوری اطلاعات و انرژی است. دیپلماسی اقتصادی فعال عاصم منیر و سفر او به کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر، نقش او را از یک فرمانده صرفاً نظامی به یک بازیگر کلیدی در عرصه سیاستگذاری کلان اقتصادی ارتقا داد.
سیاست خارجی و تحولات امنیتی
در عرصه منطقهای و بینالمللی، دوران منیر با چالشهای متعدد امنیتی همراه بوده است: با روی کار آمدن طالبان در افغانستان، حملات شبهنظامیان «تحریک طالبان پاکستان» در داخل خاک پاکستان افزایش پیدا کرد. منیر مواضع بسیار تندی در قبال کابل اتخاذ کرد و خواستار اقدام جدی طالبان افغانستان ضد پناهگاههای طالبان شد. همچنین اخراج گسترده پناهجویان غیرقانونی افغان از اقدامات جنجالی دوران او بود.
منیر کوشید توازنی میان روابط سنتی با ایالات متحده آمریکا و شراکت راهبردی با چین (در قالب راهروی اقتصادی CPEC) ایجاد کند. در ژانویه ۲۰۲۴، پس از حملات متقابل موشکی میان ایران و پاکستان در مناطق مرزی بلوچستان، مدیریت بحران از سوی فرماندهی ارتش به گونهای بود که تنشها به سرعت کنترل شد و دو کشور به سطح روابط دیپلماتیک عادی بازگشتند. در جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران هم عاصم منیر بارها به تهران سفر کرد و تلاش خود را برای برقراری آتشبس و ادامه مذاکرات انجام داد. این رویداد تا جایی پیش رفت که او عملا به یک میانجی میان ایران و آمریکا تبدیل شد.
در پاکستان فیلد مارشال سید عاصم منیر، فرماندهی محافظهکار، قاطع و با پیشینه قوی اطلاعاتی است که ارتش این کشور را در یکی از پرپیچخمترین دورههای تاریخ خود رهبری میکند. او با تثبیت قدرت ارتش در برابر فشارهای سیاسی داخلی، ورود به حوزه بهبود اقتصادی و بازتعریف تعاملات امنیتی منطقهای، ثابت کرده است که رویکردی سختگیرانه برای حفظ استقرار و امنیت پاکستان دارد.
دیدگاهها