به گزارش پول و تجارت به نقل از تسنیم، در حالی که بخش قابل توجهی از منابع ارزی اشخاص حقیقی و حقوقی خارج از چرخه سرمایهگذاری قرار دارد، بازار سرمایه در حال راهاندازی ابزاری جدید برای جذب این منابع و هدایت آنها به سمت فعالیتهای مولد است. صندوقهای سرمایهگذاری در داراییهای با درآمد ثابت ارزی، با همکاری سازمان بورس و بانک مرکزی طراحی شدهاند تا دارندگان ارز بتوانند ضمن حفظ سرمایه خود به ارز، از محل سرمایهگذاری آن بازده ارزی نیز کسب کنند.
این صندوقها از نوع «صدور و ابطالی» هستند و سرمایهگذار میتواند منابع خود را بهصورت اسکناس یا حواله ارزی وارد صندوق کند و در زمان ابطال نیز اصل سرمایه و بازده آن را بهصورت ارزی دریافت کند. منابع صندوق نیز در داراییهای ارزی از جمله اوراق با درآمد ثابت ارزی، گواهی سپرده خاص ارزی و سایر ابزارهای مجاز سرمایهگذاری خواهد شد.
علیاکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس و اوراق بهادار جزئیات این ابزار جدید، میزان بازدهی پیشبینیشده، نحوه ورود و خروج ارز، سازوکار نقدشوندگی و نحوه سرمایهگذاری منابع صندوقهای ارزی را تشریح کرده است.
صندوقهای ارزی؛ ورود ارزهای مردم به چرخه تأمین مالی
به سراغ صندوقهای ارزی برویم. مدتهاست درباره راهاندازی این صندوقها صحبت میشود. آخرین وضعیت آنها چگونه است؟
ایرانشاهی: در ابتدای تیرماه، برای دو صندوق سرمایهگذاری ارزی موافقت اصولی صادر کردیم. پس از موافقت اصولی، فرآیندهایی برای تأسیس صندوق وجود دارد. نهادهای مالی نیز در این زمینه همکاری خوبی داشتند و فرآیندهایی مانند تأیید نام، اساسنامه، امیدنامه و برگزاری مجمع مؤسس انجام شده است.
در حال حاضر نیز فرآیند تأسیس این صندوقها نزد مرجع ثبت شرکتها در حال انجام است؛ یعنی ابتدا باید شخصیت حقوقی آنها ثبت شود و سپس پذیرهنویسی انجام شود.
پیشبینی ما این است که احتمالاً نخستین صندوق ارزی در هفته آینده تأسیس شود. پس از تأسیس نیز اگر مدارک و مستندات کامل باشد و مشکل خاصی وجود نداشته باشد، حداکثر حدود یک هفته بعد میتوانیم مجوز پذیرهنویسی صندوق را صادر کنیم.
صندوق ارزی چگونه ارز مردم را وارد تولید میکند؟
سازوکار صندوقهای ارزی چگونه است و قرار است چه اتفاقی برای ارزهای در دست مردم بیفتد؟
ایرانشاهی: یکی از اهداف اصلی صندوقهای سرمایهگذاری ارزی این است که ارزهای در دست مردم وارد اقتصاد و چرخه تأمین مالی پروژهها شود. در این مدل، سرمایهگذار ارز خود را در اختیار صندوق قرار میدهد و در مقابل، واحدهای صندوق را دریافت میکند و سود ارزی دریافت خواهد کرد.
صندوق نیز منابع ارزی جمعآوریشده را در موضوعات فعالیتی مشخصشده سرمایهگذاری میکند که بخش عمده آن، سرمایهگذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت ارزی است. برای مثال، اگر یک شرکت برای اجرای طرح توسعه خود اوراق مرابحه ارزی منتشر کند، صندوق میتواند این اوراق را خریداری کند؛ بنابراین صندوق به صورت غیرمستقیم منابع ارزی را وارد چرخه تولید میکند و منابع ارزی مردم به سمت پروژههای اقتصادی و پروژههای ارزآور هدایت میشود. صندوق البته نمیتواند ارز را صرفاً نزد خود نگهداری کند و بخش عمده فعالیت آن، سرمایهگذاری منابع در اوراق بهادار ارزی خواهد بود.
بخشی از منابع نیز میتواند برای مدیریت نقدینگی در سپردههای ارزی قرار گیرد و بخشی نیز در ابزارهای مشخصشده در مقررات مورد استفاده قرار گیرد.
سود ارزی صندوقها چقدر است؟
پیشبینی سود صندوقهای ارزی چقدر است؟
ایرانشاهی: سود صندوقهای سرمایهگذاری به موضوع سرمایهگذاری آنها بستگی دارد و نمیتوان یک نرخ ثابت برای همه آنها در نظر گرفت. در صندوق ارزی، نرخ سود سپرده ارزی و نرخ اوراق ارزی در محدوده مشخصی قرار دارد و هزینههای صندوق نیز از آن کسر میشود.
برآورد فعلی ما این است که بازدهی سالانه صندوقهای ارزی میتواند حدود ۳ تا ۴ درصد باشد. این بازدهی علاوه بر حفظ ارزش ارزی سرمایهگذاری، برای سرمایهگذاری که ارز خود را در صندوق قرار میدهد، سود ارزی نیز ایجاد میکند.
البته در آینده ممکن است اوراقی با نرخهای متفاوت منتشر شود و در نتیجه بازدهی صندوق نیز تحت تأثیر نوع سرمایهگذاریهای آن قرار گیرد.
سرمایهگذار هر زمان بخواهد میتواند ارز خود را پس بگیرد
آیا سرمایهگذاری در صندوق ارزی باعث فریز شدن منابع سرمایهگذار میشود یا هر زمان که بخواهد میتواند سرمایه خود را خارج کند؟
ایرانشاهی: این صندوقها از نوع صدور و ابطالی هستند؛ بنابراین سرمایهگذار هر زمان که بخواهد میتواند درخواست ابطال واحدهای خود را ارائه کند و معادل ارزش خالص داراییهای محاسبهشده، ارز دریافت کند.
البته برای سرمایهگذاریهای بسیار کوتاهمدت، جریمه ابطال در نظر گرفته شده است؛ چون اگر سرمایهگذار امروز وارد صندوق شود و فردا درخواست خروج بدهد، در عملیات اجرایی مدیر صندوق اختلال ایجاد میشود و برنامهریزی برای سرمایهگذاری منابع دشوار خواهد شد.
برای همین، در دوره کوتاه اولیه، جریمه ابطال وجود دارد که میزان آن نیز در امیدنامه صندوقها به طور شفاف اعلام شده است. پس از عبور از این دوره، سرمایهگذار میتواند هر زمان که بخواهد بدون جریمه نسبت به ابطال اقدام کند.
سازوکار نقدشوندگی صندوقهای ارزی
اگر منابع صندوق در اوراق بهادار سرمایهگذاری شده باشد، برای نقدشوندگی واحدهای صندوق چه تمهیدی در نظر گرفته شده است؟
ایرانشاهی: برای این موضوع رکن ضامن نقدشوندگی پیشبینی شده است. اگر به هر دلیلی منابع نقد ارزی کافی در اختیار مدیر صندوق نباشد، ضامن نقدشوندگی میتواند وارد عمل شود و منابع مورد نیاز برای ابطال را تأمین کند؛ بنابراین تلاش شده سازوکار صندوق به نحوی طراحی شود که دغدغه سرمایهگذار درباره نقدشوندگی به حداقل برسد. از طرف دیگر، تمام محاسبات صندوق نیز ارزی است. یعنی ارز از سرمایهگذار دریافت میشود و در زمان ابطال نیز ارز به او پرداخت میشود.
دو صندوقی که در حال حاضر در دستور کار هستند، دلاری هستند؛ بنابراین ارزش خالص داراییهای صندوق نیز به دلار محاسبه میشود و تأثیر تغییرات نرخ ارز داخلی به شکل معمول صندوقهای ریالی در محاسبات آن ایجاد نمیشود.
شفافیت؛ از انتشار پرتفوی تا گزارشهای حسابرسی
سرمایهگذار چگونه میتواند بر عملکرد صندوق ارزی نظارت کند؟
ایرانشاهی: اطلاعات صندوقها به صورت شفاف منتشر میشود. پرتفوی صندوق به صورت ماهانه منتشر خواهد شد و ارزش خالص داراییها نیز به صورت روزانه محاسبه میشود. گزارشهای مالی سهماهه، ششماهه، ۹ ماهه و سالانه نیز منتشر میشود و گزارشهای ششماهه و سالانه حسابرسی خواهند شد.
دو رکن مهم نیز در این زمینه وجود دارد؛ متولی که بر اجرای فعالیتها و عملکرد مدیر صندوق نظارت دارد و حسابرس که وظیفه گزارشگری و حسابرسی صورتهای مالی را بر عهده دارد. در مجموع تلاش شده ساختار صندوق به شکلی طراحی شود که شفافیت، نظارت و اعتماد سرمایهگذاران تا حد امکان تأمین شود.
آیا صندوق پروژه ارزی هم راهاندازی میشود؟
آیا صندوق پروژه ارزی نیز در دستور کار سازمان بورس قرار دارد؟
ایرانشاهی: در حال حاضر به عنوان یک کار اجرایی، منتظر هستیم ابتدا مدل صندوقهای ارزی راهاندازی و عملیاتی شود. میخواهیم ابتدا این صندوقها تأسیس و فعالیت آنها آغاز شود تا مسائل و نکات عملیاتی احتمالی در اجرا مشخص شود. پس از آن میتوان درباره توسعه مدل صندوقهای پروژه ارزی نیز تصمیمگیری کرد.
دیدگاهها