فاصله معنادار بانکها در جذب سپرده و سودآوری؛ چرا مقایسه سود بانکها کافی نیست؟
بررسی عملکرد بانکهای بورسی در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد اختلاف قابلتوجهی میان بانکها از نظر حجم سپرده، مقیاس فعالیت و میزان سودآوری وجود دارد؛ موضوعی که نشان میدهد ارزیابی عملکرد بانکها صرفاً بر اساس رقم سود خالص، نمیتواند تصویر کاملی از وضعیت آنها ارائه کند.
به گزارش پول و تجارت، بانکهای بورسی در بهار ۱۴۰۵ از نظر میزان جذب سپرده و سهم از نقدینگی کشور در سطوح متفاوتی قرار داشتهاند. بر اساس اطلاعات موجود، سهم سپردههای بانک ملت از کل نقدینگی کشور حدود ۱۴.۸ درصد بوده است.
پس از آن، بانک صادرات با سهم ۱۰.۱۳ درصد، بانک تجارت با ۹.۵۳ درصد و بانک پاسارگاد با ۸.۳۲ درصد قرار گرفتهاند. سهم بانک سامان ۳.۹۴ درصد، بانک اقتصاد نوین ۳.۰۴ درصد و بانک خاورمیانه نیز ۱.۴۴ درصد گزارش شده است.
این ارقام بیانگر شکاف قابلتوجه میان بانکها از نظر اندازه و مقیاس فعالیت است. به بیان دیگر، مقایسه رقم سود دو بانک بدون درنظرگرفتن حجم سپردهها، اندازه ترازنامه و میزان منابع در اختیار آنها، میتواند به برداشت نادرست از عملکرد واقعی منجر شود.
جهش سودآوری در برخی بانکها
در کنار تفاوت در مقیاس، بررسی صورتهای مالی بانکها از رشد قابلتوجه سودآوری در بهار امسال حکایت دارد.
بر اساس دادههای منتشرشده، سود خالص بانک ملت در بهار ۱۴۰۵ به حدود ۳۸.۴ همت رسیده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیش از ۳۰۰ درصد رشد داشته است.
سود خالص بانک شهر حدود ۱۲.۶ همت و بانک پاسارگاد حدود ۱۰.۷ همت گزارش شده است. همچنین بانک اقتصاد نوین با حدود ۶.۴ همت، بانک پارسیان با ۴.۲ همت و بانک سامان با حدود ۳.۹ همت در سطوح بعدی قرار گرفتهاند.
در میان بانکهای کوچکتر نیز بانکهای کارآفرین و گردشگری رشد قابلتوجهی در سودآوری تجربه کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد روند بهبود سودسازی تنها محدود به بانکهای بزرگ نبوده است.
آیا رشد سود به معنای بهبود عملکرد است؟
اگرچه رشد سود خالص در نگاه نخست نشانه مثبتی برای عملکرد بانکها محسوب میشود، اما کیفیت این سود اهمیت بیشتری دارد. سودی که از فعالیتهای پایدار و تکرارشونده ایجاد شود، ارزش تحلیلی متفاوتی نسبت به سود حاصل از درآمدهای غیرعملیاتی یا اقلام یکباره دارد.
از همین رو، برای ارزیابی وضعیت بانکها باید مجموعهای از شاخصهای مالی و عملیاتی در کنار یکدیگر بررسی شود؛ شاخصهایی که میتوانند تصویری دقیقتر از کیفیت سودسازی و ریسکهای موجود در ترازنامه ارائه کنند.
اقتصاد نوین؛ نمونهای از اهمیت شاخصهای مکمل
دادههای سال ۱۴۰۴ بانک اقتصاد نوین نمونهای از ضرورت توجه به شاخصهای مکمل سودآوری است. این بانک در این دوره نسبت کفایت سرمایه ۱۰.۸ درصد و نسبت مطالبات غیرجاری ۱.۶۳ درصد داشته است.
همچنین بازده داراییها (ROA) حدود ۳.۸۵ درصد، بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) حدود ۳۷ درصد و حاشیه سود خالص (NIM) حدود ۴.۵۲ درصد گزارش شده است.
نسبت تسهیلات به سپرده این بانک نیز حدود ۸۳ درصد بوده است. مجموعه این شاخصها نشان میدهد بررسی عملکرد یک بانک نیازمند نگاه همزمان به سودآوری، کیفیت داراییها، ساختار منابع و میزان ریسک موجود در ترازنامه است.
اندازه بانک، تنها بخشی از معادله است
بانکهای بزرگ به دلیل در اختیار داشتن منابع و ترازنامههای بزرگتر، طبیعتاً ظرفیت بیشتری برای ایجاد سود اسمی دارند. با این حال، رقم بالاتر سود بهتنهایی نمیتواند معیار مناسبی برای مقایسه کارایی بانکها باشد.
در مقابل، ممکن است یک بانک کوچکتر با سود خالص پایینتر، از نظر بازده سرمایه، کیفیت دارایی یا کنترل مطالبات غیرجاری عملکرد مطلوبتری داشته باشد.
به همین دلیل، مقایسه بانکها باید بر مبنای مجموعهای از متغیرها از جمله اندازه ترازنامه، سهم سپردهها، کیفیت تسهیلات، مطالبات غیرجاری، کفایت سرمایه، ROA، ROE، NIM و نسبت تسهیلات به سپرده انجام شود.
دادههای بهار ۱۴۰۵ از فعال شدن موتور سودسازی در بخش قابلتوجهی از صنعت بانکداری حکایت دارد، اما تداوم این روند به کیفیت و پایداری سودها وابسته است.
در شرایطی که فاصله بانکها از نظر مقیاس فعالیت قابلتوجه است، ارزیابی دقیق عملکرد آنها نیازمند عبور از مقایسه ساده ارقام سود و توجه همزمان به کیفیت داراییها، ساختار منابع، بازدهی سرمایه و ریسکهای ترازنامهای است. از این منظر، سود خالص تنها یکی از اجزای تحلیل صنعت بانکداری است و برای قضاوت درباره وضعیت واقعی هر بانک باید مجموعهای از شاخصهای مالی در کنار یکدیگر قرار گیرد.
پس از آن، بانک صادرات با سهم ۱۰.۱۳ درصد، بانک تجارت با ۹.۵۳ درصد و بانک پاسارگاد با ۸.۳۲ درصد قرار گرفتهاند. سهم بانک سامان ۳.۹۴ درصد، بانک اقتصاد نوین ۳.۰۴ درصد و بانک خاورمیانه نیز ۱.۴۴ درصد گزارش شده است.
این ارقام بیانگر شکاف قابلتوجه میان بانکها از نظر اندازه و مقیاس فعالیت است. به بیان دیگر، مقایسه رقم سود دو بانک بدون درنظرگرفتن حجم سپردهها، اندازه ترازنامه و میزان منابع در اختیار آنها، میتواند به برداشت نادرست از عملکرد واقعی منجر شود.
جهش سودآوری در برخی بانکها
در کنار تفاوت در مقیاس، بررسی صورتهای مالی بانکها از رشد قابلتوجه سودآوری در بهار امسال حکایت دارد.
بر اساس دادههای منتشرشده، سود خالص بانک ملت در بهار ۱۴۰۵ به حدود ۳۸.۴ همت رسیده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیش از ۳۰۰ درصد رشد داشته است.
سود خالص بانک شهر حدود ۱۲.۶ همت و بانک پاسارگاد حدود ۱۰.۷ همت گزارش شده است. همچنین بانک اقتصاد نوین با حدود ۶.۴ همت، بانک پارسیان با ۴.۲ همت و بانک سامان با حدود ۳.۹ همت در سطوح بعدی قرار گرفتهاند.
در میان بانکهای کوچکتر نیز بانکهای کارآفرین و گردشگری رشد قابلتوجهی در سودآوری تجربه کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد روند بهبود سودسازی تنها محدود به بانکهای بزرگ نبوده است.
آیا رشد سود به معنای بهبود عملکرد است؟
اگرچه رشد سود خالص در نگاه نخست نشانه مثبتی برای عملکرد بانکها محسوب میشود، اما کیفیت این سود اهمیت بیشتری دارد. سودی که از فعالیتهای پایدار و تکرارشونده ایجاد شود، ارزش تحلیلی متفاوتی نسبت به سود حاصل از درآمدهای غیرعملیاتی یا اقلام یکباره دارد.
از همین رو، برای ارزیابی وضعیت بانکها باید مجموعهای از شاخصهای مالی و عملیاتی در کنار یکدیگر بررسی شود؛ شاخصهایی که میتوانند تصویری دقیقتر از کیفیت سودسازی و ریسکهای موجود در ترازنامه ارائه کنند.
اقتصاد نوین؛ نمونهای از اهمیت شاخصهای مکمل
دادههای سال ۱۴۰۴ بانک اقتصاد نوین نمونهای از ضرورت توجه به شاخصهای مکمل سودآوری است. این بانک در این دوره نسبت کفایت سرمایه ۱۰.۸ درصد و نسبت مطالبات غیرجاری ۱.۶۳ درصد داشته است.
همچنین بازده داراییها (ROA) حدود ۳.۸۵ درصد، بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) حدود ۳۷ درصد و حاشیه سود خالص (NIM) حدود ۴.۵۲ درصد گزارش شده است.
نسبت تسهیلات به سپرده این بانک نیز حدود ۸۳ درصد بوده است. مجموعه این شاخصها نشان میدهد بررسی عملکرد یک بانک نیازمند نگاه همزمان به سودآوری، کیفیت داراییها، ساختار منابع و میزان ریسک موجود در ترازنامه است.
اندازه بانک، تنها بخشی از معادله است
بانکهای بزرگ به دلیل در اختیار داشتن منابع و ترازنامههای بزرگتر، طبیعتاً ظرفیت بیشتری برای ایجاد سود اسمی دارند. با این حال، رقم بالاتر سود بهتنهایی نمیتواند معیار مناسبی برای مقایسه کارایی بانکها باشد.
در مقابل، ممکن است یک بانک کوچکتر با سود خالص پایینتر، از نظر بازده سرمایه، کیفیت دارایی یا کنترل مطالبات غیرجاری عملکرد مطلوبتری داشته باشد.
به همین دلیل، مقایسه بانکها باید بر مبنای مجموعهای از متغیرها از جمله اندازه ترازنامه، سهم سپردهها، کیفیت تسهیلات، مطالبات غیرجاری، کفایت سرمایه، ROA، ROE، NIM و نسبت تسهیلات به سپرده انجام شود.
دادههای بهار ۱۴۰۵ از فعال شدن موتور سودسازی در بخش قابلتوجهی از صنعت بانکداری حکایت دارد، اما تداوم این روند به کیفیت و پایداری سودها وابسته است.
در شرایطی که فاصله بانکها از نظر مقیاس فعالیت قابلتوجه است، ارزیابی دقیق عملکرد آنها نیازمند عبور از مقایسه ساده ارقام سود و توجه همزمان به کیفیت داراییها، ساختار منابع، بازدهی سرمایه و ریسکهای ترازنامهای است. از این منظر، سود خالص تنها یکی از اجزای تحلیل صنعت بانکداری است و برای قضاوت درباره وضعیت واقعی هر بانک باید مجموعهای از شاخصهای مالی در کنار یکدیگر قرار گیرد.
از تسخیر پرچم تا کشف آسیبپذیریهای پنهان؛ CTF چیست و چرا هکرها برای تسخیر پرچم رقابت میکنند؟
تداوم رکوردزنی شاخص کل بورس/ بیشترین حجم معاملات به گروه بانک رسید
پایان معاملات در بازار بورس امروز؛ ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ | افزایش ۱۵۵هزار واحدی شاخص کل
چگونه نتایج قرعه کشی ایران خودرو را ببینیم؟
ارسال دیدگاه
دیدگاهها