در این مقاله سختافزار مناسب برای نصب لینوکس و روش انتخاب بهترین توزیع لینوکسی براساس قدرت سختافزاری کامپیوتر را بررسی کردهایم.
نصب لینوکس روی کامپیوتر قدیمی یکی از رایجترین راهها برای زنده کردن دستگاههایی است که دیگر توان اجرای ویندوز جدید را ندارند، اما لینوکس بهخودیخود سبک نیست و روی هر سختافزاری هم بیدردسر نصب نمیشود. نکتهی اصلی، انتخاب درست توزیع بر اساس میزان رم دستگاه و شناخت قطعاتی است که واقعاً لینوکس روی آنها بدون دردسر کار میکنند.
در این مقاله بررسی میکنیم که کدام کارت وایفای و کارت گرافیک هنگام استفاده از لینوکس مشکلساز میشوند، کدام برند لپتاپ شهرت بهتری در لینوکس دارد و برای هر مقدار رم کدام توزیع را باید نصب کرد.
طبق اعلام توسعهدهندگان اوبونتو نسخهی ۲۴٫۰۴ که پایهی بسیاری از توزیعهای لینوکسی است، این سیستمعامل برای نصب حداقل به ۴ گیگابایت رم نیاز دارد که با حداقل رم موردنیاز ویندوز ۱۱ برابر است. یعنی نصب اوبونتو معمولی روی کامپیوتر قدیمی با رم کم، مشکل را حل نمیکند. سبکی لینوکس از دسکتاپ (رابط کاربری) میآید، نه از هستهی آن؛ دسکتاپهایی مثل Xfce و LXQt بهمراتب کممصرفتر از گنوم پیشفرض اوبونتو هستند و همین تفاوت دلیل مهمی برای سبکتر بودن بسیاری از توزیعهای لینوکس است.
قبل از هر چیز باید بدانید کدام قطعات کامپیوتر یا لپتاپ قدیمیتان با لینوکس مشکل پیدا میکند. تجربهی جامعهی کاربران لینوکس نشان میدهد بیشترین مشکل به کارت وایفای ارتباط دارد، نه پردازنده یا رم.
اگر کامپیوتر قدیمی شما کارت وایفای Realtek یا برادکام دارد، لزوماً به این معنا نیست که لینوکس روی آن کار نمیکند؛ فقط باید بعد از نصب، بستههای فرمور مثل firmware-brcm80211 یا broadcom-sta-dkms را نصب کنید. اگر لپتاپ اسلات M.2 برای کارت وایفای داشته باشد، تعویض آن با کارت اینتل AX210 معمولاً مشکل وایفای را برای همیشه حل میکند.
مدلهای یکپارچهی کارت گرافیک اینتل، از قدیمیترین نسلها تا جدیدترینها، با درایور متنباز i915 بهطور کامل در هستهی لینوکس پشتیبانی میشوند و نیازی به هیچ تنظیمی ندارند. گرافیکهای یکپارچهی ایامدی (رادئون و APUهای قدیمیتر) هم با درایور متنباز amdgpu وضعیت مشابهی دارند.
کارت گرافیک انویدیا وضعیت متفاوتی نسبت به کارت گرافیک ای ام دی و اینتل دارد؛ درایور متنباز نوو (Nouveau) امکانات سهبعدی محدودی ارائه میدهد و درایور اختصاصی انویدیا اگرچه کاملتر است، گاهی بعد از بهروزرسانی کرنل دچار مشکل میشود. خوشبختانه اکثر کامپیوترهای واقعاً قدیمی گرافیک یکپارچهی اینتل یا ایامدی دارند، نه انویدیای اختصاصی، پس این مورد بیشتر برای لپتاپهای نسبتاً جدیدتر اهمیت دارد.
اگر لپتاپ قدیمیتان هنوز هارددیسک مکانیکی (HDD) دارد، تعویض آن با SSD معمولا تأثیر بیشتری روی سرعت کلی سیستم خواهد داشت تا انتخاب بین دو توزیع لینوکسی سبک.
اگر کامپیوتر یا لپتاپ شما اسلات رم خالی دارد، افزودن رم اضافه هم راهکار مناسبی برای بهبود محسوس عملکرد است.
سری تینکپد لپ تاپ لنوو بهخصوص سریهای قدیمیتر مثل T420 ،T430 ،X220 و X230 در جامعهی کاربران لینوکس به استاندارد طلایی سازگاری معروف هستند زیرا معمولاً سختافزار سادهای دارند و از کارت وایفای و کارت گرافیک اینتل بهره میبرند. لنوو همچنین در سالهای اخیر با سازندهی اوبونتو (کانونیکال) و فدورا همکاری و برخی پیکربندیهای جدید تینکپد را رسما برای این توزیعها گواهی کرده است. لپتاپهای دل Latitude و نسخهی Developer Edition سری XPS هم با اوبونتوی از پیش نصبشده عرضه میشوند و سازگاری این محصولات توسط کانونیکال تست شده است.
برای اطمینان از سازگاری لپتاپ خود با لینوکس، میتوانید نام دقیق مدل آن را در کاتالوگ سختافزار اوبونتو یا پایگاه دادهی لینوکس هاردور جستوجو، یا بههمراه کلمهی Linux را در انجمنهایی مثل ردیت سرچ کنید.
بعد از اطمینان از سازگاری سختافزار، نوبت انتخاب بهترین توزیع لینوکس بر اساس میزان رم سیستم میرسد:
سطح رم سیستم
توزیع پیشنهادی
دسکتاپ
نکته
کمتر از ۵۱۲ مگابایت (پنتیوم ۳ و ۴)
Puppy Linux / Tiny Core
JWM
رابط کاربری غیرمعمول، مناسب کاربران حرفهای
۵۱۲ مگابایت تا ۱ گیگابایت
antiX
IceWM
دبیانپایه، بدون systemd، برای کامپیوترهای مدل ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰
۱ تا ۲ گیگابایت
Lubuntu / MX Linux
LXQt / Xfce
پشتیبانی رسمی اوبونتو تا سال ۲۰۲۷، سازگاری سختافزاری خوب
۲ تا ۴ گیگابایت
Xubuntu / Linux Mint Xfce / Zorin OS Lite
Xfce
نزدیکترین تجربه به ویندوز، مناسب مهاجرت از ویندوز ۱۰
نکتهی مهم اینکه طبق اعلام توسعهدهندگان Zorin OS Lite، پشتیبانی از نسخهی Lite این سیستمعامل تا نسخهی ۱۸ و تا اواسط سال ۲۰۲۹ ادامه دارد، اما از نسخهی ۱۹ به بعد کنار گذاشته خواهد شد. نسخهی استاندارد Zorin OS بهلطف بهینهسازیهای اخیر روی کامپیوترهای مجهز به رم ۲ گیگابایت که حداکثر ۱۵ سال قدمت دارند قابل اجرا است.
برای انتخاب بهترین توزیع لینوکس مناسب کامپیوتر یا لپتاپ قدیمی خود، مراحل زیر را دنبال کنید.
لطفا تجربهی خود را از نصب لینوکس روی کامپیوترهای قدیمی با زومیت و سایر کاربران بهاشتراک بگذارید.
خانواده ما
دیدگاهها