نقش مخزن چربی گیر در کارخانه لبنیات

به گزارش پول و تجارت در کارخانه لبنیات، بخش مهمی از کار روزانه به شست‌وشوی مخازن، خطوط انتقال شیر و تجهیزات تولید اختصاص دارد. پس از پایان هر مرحله از تولید، مقداری شیر، خامه یا سایر محصولات لبنی ممکن است در تجهیزات باقی بماند و همراه آب شست‌وشو وارد شبکه فاضلاب شود. همین مواد باقی‌مانده در کنار چربی شیر و شوینده‌ها می‌توانند مشکلاتی برای سیستم فاضلاب کارخانه ایجاد کنند.

کارآمدترین راهکار حل این معضل، استفاده از چربی‌گیر در مسیر خروجی پساب است. مخزن چربی گیر  کمک می‌کند بخشی از چربی‌ های شناور پیش از ورود به شبکه فاضلاب جدا شوند و فشار کمتری به مراحل بعدی تصفیه وارد شود. البته، انتخاب چربی‌گیر مناسب برای کارخانه لبنیات به شناخت نوع پساب و حجم تولید و شرایط پروژه بستگی دارد.

تصور کنید چربی و fat و  باقی‌مانده محصولات لبنی هر روز همراه پساب وارد لوله‌ها شوند. با گذشت زمان، بخشی از این چربی های سنگین ممکن است در مسیر تجمع پیدا کنند و باعث گرفتگی، ایجاد بوی نامطبوع یا افزایش دفعات نظافت شبکه شوند. در چنین شرایطی، هزینه‌ای که درصورت انتخاب یک مخزن اقتصادی و کارآمد  قابل‌کنترل بود  به هزینه‌های سنگین تعمیر و نگه‌داری تبدیل می شود. مخزن چربی گیر با جدا کردن چربی‌های آزاد و شناور، به کاهش ورود این مواد به شبکه فاضلاب کمک می‌کند. اهمیت این مرحله فقط به جلوگیری از گرفتگی محدود نیست؛ کاهش بخشی از چربی ورودی به تصفیه‌خانه نیز می‌تواند به مدیریت بهتر فرآیند تصفیه کمک کند.

چربی شیر و خامه، در صورت ورود مداوم به شبکه فاضلاب، منجر به تشکیل لایه‌های چرب در مسیر لوله‌های فاضلاب می شود. این مشکل در خطوطی که حجم زیادی از پساب تولید را دریافت می‌کنند،  به توقف بخشی از فعالیت‌های مجموعه منجر خواهد شد. چربی‌گیر ثقلی با فراهم کردن شرایط مناسب برای جدا سازی چربی‌های شناور، بخشی از این مواد را پیش از ورود به شبکه اصلی جمع‌آوری می‌کند. البته تخلیه منظم چربی گیر فاضلاب ضروری است؛ زیرا چربی‌گیری که بیش از ظرفیت خود پر شده باشد، نمی‌تواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.

پساب صنایع لبنی فقط حاوی چربی نیست؛ مواد آلی محلول، پروتئین، لاکتوز و مواد شوینده نیز  در آن وجود دارند. به همین دلیل، چربی‌گیر به‌تنهایی برای تصفیه کامل پساب کافی نیست. بااین‌حال، جدا کردن چربی‌های قابل‌تفکیک در مرحله ابتدایی  بخشی از بار واردشده به تجهیزات پایین‌دست را کاهش دهد. براساس راهنمای محیط‌زیست، بهداشت و ایمنی شرکت مالی بین‌المللی (IFC) برای صنایع لبنی، جداسازی مواد شناور و چربی یکی از روش‌های مورد استفاده در مدیریت پساب این صنعت است.

فرآیند جداسازی در بسیاری از چربی‌گیرها بر پایه اختلاف چگالی انجام می‌شود: چربی‌ چگالی کمتری از آب دارد و در شرایط مناسب به سطح آن می‌آیند. پساب وارد مخزن می‌شود و با کاهش سرعت جریان، فرصت بیشتری برای جدا شدن چربی و شناور ماندن آن فراهم می‌شود. سپس چربی جمع‌شده از سطح مخزن تخلیه می‌شود تا مقدار کمتری از آن وارد مسیر خروجی شود. اما یک نکته مهم وجود دارد: همه چربی‌ها به‌راحتی از آب جدا نمی‌شوند. مواد شوینده ممکن است چربی را به قطرات بسیار ریز تبدیل کنند و باعث شوند بخشی از آن در آب باقی بماند. در کارخانه‌هایی که پساب پیچیده‌تر یا حجم چربی بیشتری دارند، ممکن است به روش‌های تکمیلی مانند شناورسازی با هوای محلول  و یا چربی گیر DAFنیز نیاز باشد. بنابراین، پیش از انتخاب مخزن باید مشخص شود پساب کارخانه چه ویژگی‌هایی دارد و آیا یک چربی‌گیر ثقلی برای مدیریت آن کافی است یا خیر.

چربی‌گیر مناسب باید با شرایط واقعی کارخانه هماهنگ باشد. انتخاب یک مخزن صرفاً براساس ابعاد یا قیمت آن، بدون توجه به میزان پساب و نوع آلودگی، ممکن است باعث شود مخزن نتواند وظیفه خود را به‌درستی انجام دهد.

در زمان انتخاب، بهتر است چند عامل اصلی را در نظر بگیرید:

حجم پساب: مخزن باید توانایی مدیریت جریان معمول کارخانه و افزایش موقت حجم پساب را داشته باشد.

میزان چربی: هرچه مقدار چربی ورودی بیشتر باشد، طراحی و ظرفیت جداسازی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

جنس بدنه: متریال مخزن باید با شرایط محیطی، دمای پساب و مواد شیمیایی مورد استفاده سازگار باشد.بهترین جنس چربی گیر کامپوزیت(فایبرگلاس) است .

سهولت نظافت: دسترسی مناسب برای تخلیه چربی و خارج کردن رسوبات، نگهداری مخزن را آسان‌تر می‌کند.

هماهنگی با تصفیه‌خانه: چربی‌گیر باید متناسب با ظرفیت و فرآیندهای تصفیه تکمیلی انتخاب شود.

در کارخانه‌هایی که خطوط تولید متعددی دارند، بررسی جریان پساب هر بخش نیز اهمیت دارد. ممکن است پساب شست‌وشوی یک خط تولید با جریان خروجی بخش دیگری تفاوت داشته باشد؛ بنابراین، ارزیابی فنی پیش از انتخاب تجهیز می‌تواند از هزینه‌های ناشی از طراحی نامناسب جلوگیری کند.

چربی‌گیر فقط در کارخانه‌های صنعتی کاربرد ندارد. رستوران‌ها، آشپزخانه‌های تجاری و مراکز تهیه غذا نیز برای جلوگیری از ورود روغن و چربی به شبکه فاضلاب از این تجهیز استفاده می‌کنند. بااین‌حال، شرایط کاری این محیط‌ها با کارخانه لبنیات یکسان نیست.

چربی گیر رستوران معمولاً برای جداسازی چربی و روغن ناشی از پخت‌وپز و شست‌وشوی ظروف به کار می‌رود. چربی گیر آشپزخانه نیز با هدف کاهش ورود این مواد به لوله‌های فاضلاب طراحی می‌شود. در کارخانه لبنیات، علاوه‌بر چربی شیر، ممکن است باقی‌مانده خامه، شیر، پروتئین و مواد شوینده نیز وارد پساب شوند. این تفاوت باعث می‌شود انتخاب ظرفیت و نوع مخزن به بررسی دقیق‌تری نیاز داشته باشد. به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً با تکیه بر ظرفیت یک چربی گیر رستورانی، آن را برای کارخانه لبنیات مناسب دانست. نوع آلودگی، میزان جریان و شرایط بهره‌برداری باید پیش از انتخاب بررسی شوند.

نصب چربی‌گیر پایان کار نیست. اگر چربی جمع‌شده و رسوبات کف مخزن به‌موقع تخلیه نشوند، فضای مفید آن کاهش پیدا می‌کند و احتمال عبور چربی به مسیر خروجی افزایش می‌یابد. برای جلوگیری از این مشکل، وضعیت مخزن باید به‌صورت دوره‌ای بررسی شود. زمان تخلیه به میزان تجمع چربی، حجم پساب و دستورالعمل سازنده بستگی دارد و نمی‌توان برای همه کارخانه‌ها یک برنامه ثابت در نظر گرفت. در کنار نگهداری مخزن، کاهش هدررفت شیر و محصولات لبنی در مبدأ نیز اهمیت زیادی دارد. جلوگیری از ورود باقی‌مانده محصول به شبکه فاضلاب، هم از اتلاف مواد اولیه جلوگیری می‌کند و هم بار آلودگی پساب را کاهش می‌دهد.

مدیریت پساب یکی از بخش‌های مهم بهره‌برداری از کارخانه‌های لبنیات است و چربی‌گیر می‌تواند نقش مؤثری در این فرآیند داشته باشد. این تجهیز با جدا کردن چربی‌های آزاد و شناور، به کاهش گرفتگی لوله‌ها و کنترل بار ورودی به تصفیه‌خانه کمک می‌کند. برای انتخاب مخزن چربی گیر مناسب، باید حجم پساب، میزان چربی، جنس بدنه و شرایط نگهداری را در نظر گرفت. همچنین، تفاوت پساب صنایع لبنی با فاضلاب رستوران‌ها و آشپزخانه‌ها نشان می‌دهد که انتخاب این تجهیز  باید براساس نیاز واقعی هر مجموعه انجام شود، نه صرفا شباهت ظاهری محصولات.برای انتخاب و خرید مخزن چربی گیر فاضلاب مناسب  کارخانه لبنیات و هم چنین آشپزخانه صنعتی خود با شرکت مهندسی فراب رسا می توانید تماس بگیرید.